Szczęśliwa rodzina, spokojna ciąża, uśmiechnięte dzieci, zadowoleni rodzice, łatwiejsze wychowanie. Jesteśmy blisko. Zawsze.
reklama

Rozwój psychoruchowy wcześniaków

Jeśli chodzi o rozwój psychoruchowy wcześniaków, to jego ocena, w odróżnieniu od rozwoju somatycznego, jest o wiele bardziej skomplikowana. Ani lekarze, ani poradniki nie są w pełni zgodne – zdarza się, że podany czas nabywania danej umiejętności przez dziecko różni się nawet o dwa miesiące pomiędzy poszczególnymi źródłami.

Wiadomo też, że dzieci mają różne tempo rozwoju, często uzależnione genetycznie, a nie tylko środowiskowo. Nie należy dzieci porównywać między sobą, gdyż powoduje to tylko sporo stresów u rodziców, a już absolutnie nie powinno się porównywać wcześniaka do dziecka urodzonego o czasie, ponieważ jest on od początku narażony na uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, a pierwsze miesiące życia spędza w bardzo niekorzystnych dla siebie warunkach życia.

Ze względu na to, że dzieci te są w grupie ryzyka, należy uważnie obserwować ich rozwój psychoruchowy i w razie potrzeby – stymulować lub rehabilitować. Także i w ocenie rozwoju psychoruchowego należy posługiwać się wiekiem skorygowanym dziecka (do mniej więcej 18 miesiąca życia), zaleca się też aby systematycznej oceny rozwoju dokonywać do 5, a nawet 8 roku życia. W grupie największego ryzyka znajdują się dzieci:

-o masie ciała poniżej 1500 g,
-urodzone przed 32. tygodniem ciąży,
-poniżej 3 punktów w skali Apgar w 5 minucie życia,
-po przebytych w okresie noworodkowym krwawieniach dokomorowych i okołokomorowych,
-ze zmianami  niedotlenieniowo-niedokrwiennymi w mózgu (leukomalacja)
-z odchyleniami neurologicznymi podczas badań w okresie noworodkowym,
-po zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych,
-z hiperbilirubinemią w okresie noworodkowym.

W rozpoznaniu zaburzeń niezwykle istotne są obserwacje rodziców, którzy wszystkie swoje obawy, wątpliwości i niepokoje związane z rozwojem pociechy powinni zgłaszać lekarzowi. Oczywiście nie należy na siłę doszukiwać się w dziecku nieprawidłowości, ale jeśli dziecko:

·    często jest niespokojne, źle sypia, ciągle płacze,
·    jest zbyt spokojne, senne, nie sygnalizuje głodu lub niewygody,
·    nie nawiązuje kontaktu wzrokowego, nie reaguje na widok najbliższych,
·    nie wodzi wzrokiem za zabawkami,
·    nie reaguje na głośne dźwięki,
·    wygina się do tyłu, mocno odgina głowę, pręży się,
·    cały czas ma dłonie zaciśnięte w pięści,
·    jest wiotkie, nie podejmuje prób trzymania głowy,
·    jego ciało układa się niesymetrycznie, wygląda jak “rogalik”,
·    nie chce jeść, nie przybiera na wadze, często ma biegunki,
·    bardzo męczy się podczas jedzenia,

to należy poinformować o tym lekarza. Takie objawy mogą (ale nie muszą!) sygnalizować, że trzeba dziecko poddać uważnej obserwacji lub dodatkowym badaniom.

W ocenie rozwoju psychoruchowego stosuje się różne skale i metody diagnozowania zaburzeń:

1.Testy Bühler-Hetzer dla małych dzieci (analizują one: recepcję zmysłową (pobudliwość zmysłów), ruch ciała (spontaniczna ruchliwość, opanowanie ciała), aspekt społeczny (kontakt wzrokowy, werbalny z innym człowiekiem), uczenie się, opanowanie materiału, “twórczość duchową”). Ich wadą jest brak standaryzacji oraz mało danych o ich trafności.

2.Skale rozwojowe Gesella (uwzględniają one zachowania: motoryczne, adaptacyjne,  językowe, społeczne). Uważane za przestarzałe i mało rzetelne.

3.Bayley-Scales of Infant Development (dotyczą pierwszych 3 lat życia dziecka, składają się z trzech części: skala oceny umysłowej (Mental Scale) diagnozuje możliwości intelektualne: rozwój mowy, uczenia się, pamięci, komunikacji słownej, umiejętności rozwiązywania problemów; skala rozwoju fizycznego (Motor Scale) ocenia aktywność i koordynację ruchową; skala oceny społecznej (Infant Behavior Record) ocenia zachowania społeczne i stan emocjonalny dziecka). Są dobrze wystandaryzowane, ale stanowią niejako tylko wskazówkę, w czym dziecko odbiega od normy nie dają możliwości zaplanowania terapii. Dostępne tylko w języku angielskim.

4.Test Denver (pozwala określić, czy rozwój dziecka jest opóźniony i bada: motorykę ogólną, motorykę precyzyjną i adaptacyjną, mowę, kontakty społeczne).

5.Skala rozwoju psychomotorycznego dziecka od urodzenia do 3 roku życia według Brunet-Lézine (ocenia wiek rozwojowy w zakresie: postaw i lokomocji, koordynacji wzrokowo-ruchowej, mowy,  kontaktów społecznych).

6.Monachijska Funkcjonalna Diagnostyka Rozwojowa (służy do wykrywania opóźnień i deficytów rozwojowych. Każdemu miesiącowi życia przyporządkowano takie zachowania, jakie pojawiają się u 90% badanych dzieci).

7.Neurokinezjologiczna diagnostyka i terapia metodą V.Vojty (najczęściej stosowana w Polsce metoda, która pozwala nie tylko na wczesną diagnostykę rozwoju neurologicznego, ale także pozwala na zaplanowanie terapii).

8.Neurorozwojowa terapia NDT B. K. Bobath (oceny dokonuje się podczas obserwacji spontanicznej aktywności dziecka w ośmiu pozycjach, metoda umożliwia usprawnianie prawidłowych odruchów, a nieprawidłowe hamuje, normalizuje też nadmierne napięcie mięśniowe).

Warto podkreślić, że omówione badania diagnostyczne i wczesna rehabilitacja nie naraża dziecka na żadne ryzyko, a wczesna i systematyczna rehabilitacja uszkodzonych struktur mózgowych daje możliwość całkowitego zniwelowania niewielkich uszkodzeń bądź poprawy jakości życia w przypadku uszkodzeń większych.

Konsekwencjami uszkodzenia mózgu mogą bowiem być:

·    zaburzenia rozwoju psychoruchowego: rozwój dysharmonijny (pewne umiejętności dziecko osiąga zgodnie z normami, inne zbyt późno), rozwój opóźniony (ważne te etapy rozwoju dziecko osiąga znacznie później niż przewidują normy);

·    mózgowe porażenie dziecięce (zespół różnorodnych zaburzeń napięcia mięśni, czynności ruchowych, postawy);

·    uszkodzenie wzroku lub słuchu;

·    zaburzenia emocjonalne (nadmierna aktywność, ADHD, zaburzenia uwagi i koncentracji);

·    deficyty powodujące trudności w nauce (dysleksja, dysgrafia).

Dlatego też ocena neurologiczna wcześniak jest tak ważna i choć nawet największym specjalistom trudno w przypadku małego dziecka cokolwiek rokować, to warto zadbać, aby zostało ono przebadane przez neurologa w kolejnych miesiącach życia, a szczególnie w 40 tygodniu od poczęcia (czyli w momencie narodzin według wieku skorygowanego) oraz w 12 miesiącu wieku skorygowanego.

js

blog comments powered by Disqus
reklama
Serwisy partnerskie
Konkursy
reklama
Newsletter

Chcesz wiedzieć o nowościach w babyboom.pl? Zapisz się do naszego newslettera.

Testowane przez mamy
Testowane przez mamy

Zobacz produkty testowane przez mamy! A może chcesz wziąć udział w testach? Więcej...