reklama
Urlop macierzyński 2015

Urlop macierzyński 2015

Czy wiesz, że po urodzeniu dziecka możesz z nim zostać w domu aż 52 tygodnie, wykorzystując 20 tygodni urlopu macierzyńskiego, 6 tygodni dodatkowego urlopu rodzicielskiego i do 26 tygodni urlopu rodzicielskiego?

Urlop macierzyński to pełnopłatny urlop przyznawany kobiecie (rodzice mogą się nim dzielić, ale dopiero po upływie 14. tygodnia od dnia narodzin dziecka), która w trakcie zatrudnienia urodziła dziecko. Jest on niezależny od stażu pracy, rodzaju umowy o pracę i czasu pracy, a czas jego trwania zależy od liczby urodzonych dzieci.

Urlop macierzyński, a ściślej mówiąc urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego przyznawany jest także osobom, które wystąpiły do sądu o przysposobienie dziecka, wzięły dziecko pod opiekę jako rodzina zastępcza, ojcu dziecka.

Wymiar urlopu macierzyńskiego

Długość urlopu macierzyńskiego w Polsce zależy od liczby urodzonych (podczas jednego porodu) dzieci:

·    20 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka (z czego pierwsze 14 tygodni może wykorzystać tylko matka),
·    31 tygodni - w przypadku urodzenia dwojga dzieci,
·    33 tygodni - w przypadku urodzenia trojga dzieci,
·    35 tygodni - w przypadku urodzenia czworga dzieci,
·    37 tygodni - w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci.

Kobieta ma prawo do wykorzystania do 6. tygodni urlopu macierzyńskiego przed wyznaczoną datą porodu (wówczas urlop macierzyński po porodzie jest skrócony o wykorzystany czas).

Jeżeli kobieta nie korzysta z urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu, pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego jest dzień porodu.

Urlop macierzyński na więcej niż jedno dziecko

Jeśli urodziłaś dziecko, możesz z nim zostać w domu aż 52 tygodnie.Jeśli urodziłaś bliźniaki, trojaczki bądź więcej maluchów, wymiar urlop przedstawia się następująco:

- dwoje dzieci: 31 tygodni urlop macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski (czyli razem do 65 tygodni),

- troje dzieci - 33 tygodnie urlop macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski (czyli razem do 67 tygodni),

- czworo dzieci - 35 tygodni urlop macierzyński, 8 tygodni dodatkowy urlop rodzicielski i do 26 tygodni urlop rodzicielski (czyli razem do 69 tygodni),

Skrócony urlop macierzyński

Urlop macierzyński może zostać skrócony, gdy:

·    Kobieta urodzi martwe dziecko (urlop wynosi wówczas 8 tygodni od dnia porodu).

·    Gdy dziecko zostaje oddane rodzinie zastępczej przed upływem 8. tygodnia (urlop macierzyński zostaje skrócony do 8 tygodni od dnia porodu). Gdy dziecko zostanie przekazane po upływie 8 tygodni od dnia porodu - urlop macierzyński zostaje przerwany w tym dniu.

·    Gdy dziecko po porodzie wymaga leczenia szpitalnego, a okres ten przekracza 8 tygodni od dnia porodu, to (po upływie owych 8 tygodni) kobieta ma prawo do przerwania urlopu macierzyńskiego i wykorzystania go po zakończeniu hospitalizacji dziecka.

·    Gdy nastąpi zgon dziecka. Jeśli stanie się przed upływem 8 tygodnia życia, urlop macierzyński zostaje przerwany po upływie 8 tygodni od dnia porodu. Jeśli dziecko zmarło po 8. tygodniu życia, urlop macierzyński trwa jeszcze tydzień od dnia zgonu dziecka, potem zostaje przerwany.

·    Kobieta może tez zrzec się części urlopu macierzyńskiego na rzecz ojca dziecka. Wówczas urlop macierzyński wykorzystany przez kobietę nie może być krótszy niż 14 tygodni, po tym czasie resztę urlopu macierzyńskiego może wykorzystać ojciec dziecka.

Co po urlopie macierzyńskim?

Czas, jaki spędzisz z dzieckiem w domu, możesz przedłużyć, wykorzystując: dodatkowy urlop macierzyński, urlop rodzicielski i urlop wychowawczy.

·    Po urlopie macierzyńskim możesz wziąć dodatkowy urlop macierzyński, który jest przyznawany jednorazowo. Wynosi on: do 6 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka, do 8 tygodni - w przypadku urodzenia dwóch lub większej liczby dzieci. Dodatkowy urlop macierzyński można wykorzystać w dwóch częściach, na pisemny wniosek (złożony nie później niż 14 dni po porodzie), o jego udzielenie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Pracodawca zobowiązany jest, by uwzględnić twój wniosek.

·    Później można skorzystać z opcji urlopu rodzicielskiego, który może trwać 26 tygodni. Warunek – trzeba go wykorzystanie bezpośrednio po zakończeniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Jego wymiar to czas do 26 tygodni niezależnie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo nie więcej niż w trzech częściach, z których żadna nie może być krótsza niż 8 tygodni, przypadających bezpośrednio jedna po drugiej, w wymiarze wielokrotności tygodnia. Z urlopu rodzicielskiego mogą jednocześnie korzystać oboje rodzice dziecka (w takim przypadku łączny wymiar urlopu nie może przekraczać 26 tygodni).

·    W celu sprawowania opieki nad dzieckiem pracownik, który jest zatrudniony co najmniej 6 miesięcy, ma prawo do urlopu wychowawczego, którego wymiar wynosi maksymalnie 36 miesięcy. Urlop jest udzielany na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 5 roku życia.

O ile podstawowy urlop macierzyński jest przyznawany automatycznie, o tyle dodatkowy urlop macierzyński czy urlop rodzicielski przyznawane jest na wniosek (wniosek o urlop macierzyński, dodatkowy urlop macierzyński oraz urlop rodzicielski można złożyć w jednym momencie, na jednym dokumencie).

Zasiłek macierzyński

Łącznie urlop macierzyński może trwać maksymalnie 26 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka 20 tygodni urlop macierzyński, 6 tygodni dodatkowy urlop macierzyński). W tym czasie młoda mama ma prawo do otrzymywania zasiłku macierzyńskiego, który wypłaca ZUS albo KRUS. Jego wymiar zależy od tzw. podstawy wymiaru ubezpieczenia zdrowotnego, czyli składek zdrowotnych wpłacanych do ZUS. Pod uwagę brana jest średnia wysokość z ostatnich 12 miesięcy (chyba, że kobieta pracowała krócej).

Wysokość wypłacanego zasiłku macierzyńskiego

Jeśli kobieta nie później niż 14 dni po porodzie wystąpi o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a bezpośrednio po nim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze (26 tygodni), wówczas zasiłek macierzyński za okresy wszystkich tych urlopów będzie wynosił 80% podstawy wymiaru.

Jeśli zaś o tym, że wykorzysta urlop rodzicielski, zdecyduje później, wówczas zasiłek wypłacany jej podczas urlopu macierzyńskiego – zarówno w wymiarze podstawowym, jak i  dodatkowym – wyniesie 100 % podstawy wymiaru, a za okres urlopu rodzicielskiego – w wysokości 60% podstawy wymiaru.

Urlop macierzyński a zatrudnienie

Kobieta pozostająca na urlopie macierzyńskim jest chroniona prawnie. Przez czas jego trwania pracodawca nie może jej wypowiedzieć pracy czy rozwiązać umowy o pracę.  Wyjątkiem jest upadłość lub likwidacja firmy. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego pracodawca ma obowiązek przyjęcia jej z powrotem do pracy na to samo stanowisko, a jeśli nie jest to niemożliwe - na równorzędne lub niższe, z wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałaby, gdyby nie korzystała z urlopu (czyli np. kobiety na urlopie macierzyńskim nie mija żadna podwyżka).

Urlop macierzyński a działalność zarobkowa

Podczas podstawowego urlopu macierzyńskiego nie można pracować - działalność zarobkową można podjąć dopiero podczas trwania dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy kobieta prowadzi działalność gospodarczą – można ją prowadzić także podczas podstawowego urlopu macierzyńskiego, pobierając zasiłek macierzyński, trzeba tylko przez cały czas opłacać składkę zdrowotną ZUS.

Pracownik może łączyć korzystanie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który udziela tego urlopu, w wymiarze  nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy (praca na poł etatu).

Urlop ojcowski

Kobieta może w każdej chwili (po 14. tygodniu po porodzie) zrezygnować z przysługujących jej urlopów. Może je wówczas wziąć tata dziecka – składając pisemny wniosek, w terminie nie krótszym niż 14 dni przed jego rozpoczęciem. Ważne, by w takiej sytuacji kobieta poinformowała pracodawcę o rezygnacji z urlopu macierzyńskiego na tydzień przed planowanym powrotem do pracy.

Tacie dziecka, poza urlopami macierzyńskimi (podstawowy i dodatkowy) i rodzicielskim przysługują 2 dni tzw. urlopu okolicznościowego z tytułu urodzenia się dziecka oraz 2 tygodnie urlopu ojcowskiego, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia lub do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie (i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia). Urlopu ojcowskiego udziela się na pisemny wniosek pracownika – taty wychowującego dziecko składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

Stan prawny: maj 2015

reklama

Niezbędniki w dziale ciąża