reklama

Ospa w ciąży

Ospa wietrzna to infekcja wirusowa, zwana chorobą wieku dziecięcego. Jest niebezpieczna dla kobiet w ciąży, które nie przechodziły jej w dzieciństwie lub nie były szczepione, a także dla płodu, jeśli do zakażenia doszło w pierwszym trymestrze ciąży.

Ospę wietrzną wywołuje wirus - herpeswirus VZV (Herpes virus varicellae), a do zakażenia dochodzi drogą kropelkową i w wyniku bezpośredniego kontaktu z płynem wykwitów pęcherzykowych.

Ospa wietrzna - objawy i przebieg

Ospa u dzieci zazwyczaj przebiega łagodnie – niestety w przypadku osób dorosłych, a zwłaszcza kobiet w ciąży, jej przebieg jest zazwyczaj cięższy, częściej zdarzają się groźne powikłania (np. zapalenie płuc).

Ospa zaczyna się typowo – gorączka, ogólne rozbicie i osłabienie. Kiedy pojawia się charakterystyczna  wysypka – najczęściej na tułowiu, twarzy i głowie oraz kończynach – przyczyna złego samopoczucia nie pozostawia wątpliwości.

Wysypki ospy nie da się pomylić. Najpierw pojawiają się małe, czerwone plamki, które w ciągu kilku dni ewoluują: przez grudkę, pęcherze wypełnione przejrzystym płynem, który mętniejąc tworzy krostę, a na końcu strup. Okres wylęgania choroby trwa 10–21 dni, a chory staje się zakaźny 48 godzin przed pojawieniem się wysypki, a zaraża do czasu pojawienia się strupków (około 5 dni). Przechorowanie ospy daje odporność, choć wirus może się objawić w postaci półpaśca.

Ospa a ciąża

Ospa wietrzna w ciąży jest niebezpieczna zarówno dla matki, jak i dziecka.

Wirus ospy atakuje, gdy następuje spadek odporności – co na przykład ma miejsce w okresie ciąży. Są jednak dobre wiadomości: większość kobiet przeszła ospę w wieku dziecięcym, co oznacza, że są odporne na działanie wirusa i zachorowanie. Szacuje się, że odsetek ciężarnych, które przebyły zakażenie i uodporniły się na wirusa ospy wynosi 95 %.

Poza tym kontakt ciężarnej z chorym na ospę wietrzną rzadko wywołuje u niej pierwotne zakażenie. Zdarza się jednak, że dochodzi do reaktywizacji wirusa, co skutkuje pojawieniem się półpaśca, co - najpewniej – nie ma negatywnych następstw dla płodu. U kobiety ospa może też może doprowadzić do zapalenia płuc spowodowanego wirusem VZV.

Zagrożenia dla płodu

Następstwa - zachorowania na ospę wietrzną – dla płodu  zależą od czasu, w jakim czasie dojdzie do pierwotnego zakażenia matki. Najbardziej niebezpieczna jest dla dziecka jest infekcja w pierwszym trymestrze (wirus atakuje tworzące się, rozwijające się narządy). Ospa wówczas może być przyczyną wystąpienia wad wrodzonych, a nawet utraty ciąży. Z kolei gdy przyszła mama zachoruje pod koniec ciąży, bardzo prawdopodobne jest, że na ospę zachoruje także dziecko (nieleczona prowadzi do śmierci co piątego noworodka).

Ospa w ciąży to ryzyko takich chorób jak: noworodkowa ospa wietrzna, półpasiec dziecięcy czy wrodzony zespół ospy wietrznej (wirus VZV, który przechodzi przez łożysko i zaraża płód, może powodować: niedorozwój ramion, szczątkowe paliczki, atrofia mózgu, małogłowie, zapalenie tęczówki, zaćma wrodzona, uszkodzenie pęcherza moczowego i jelit, ubytki skóry, zmiany skórne, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu, opóźnienie rozwoju psychomotorycznego).

Badania dowodzą, że jeśli przyszła mama zachoruje na ospę w pierwszym trymestrze, np: choroba obejmie:  7 tydzień ciąży to ryzyko wad wrodzonych nie przekracza 1%, by od 13. do 20. tygodnia wzrosnąć do 2%. Niestety infekcja w ciągu pierwszych 20 tygodni ciąży może prowadzić do zespołu ospy wietrznej wrodzonej. 

Leczenie ospy w ciąży

Leczenie ospy w ciąży zależy od tego, w którym tygodniu ciąży doszło do zakażenia wirusem ospy.

Leczenie przeprowadza się najczęściej w warunkach domowych, a jego sposób zależy od zaawansowania ciąży oraz od tego, czy doszło do zachorowania, czy tez nie.

W przypadku rozwinięcia się choroby lekarze zlecają terapię lekami przeciwwirusowymi (acyklowir, walacyklowir), które hamują namnażanie się wirusa. Żeby zmniejszyć świąd, stosuje się miejscowo leki przeciwhistaminowe lub kąpiele z dodatkiem sody oczyszczonej bądź nadmanganianu potasu. U kobiet, które miały kontakt z chorym, ale nie mają objawów ospy (co ważne: nie chorowały na nią i nie były szczepione), zazwyczaj podaje się immunoglobulinę antywirusową.

Leczenie zależy też od tego, w którym tygodniu ciąży doszło do zakażenia wirusem ospy.

  • przy zakażeniu do 20. tygodnia nie podaje się immunoglobuliny,
  • przy zakażeniu 30-5 dni przed porodem noworodkowi podaje się immunoglobulinę przeciw ospie wietrznej - półpaścowi,
  • przy zakażeniu okołoporodowym matce podaje się immunoglobulinę, a po porodzie także dziecku.

Hospitalizacja jest konieczna wtedy, gdy pojawiają się trudności z oddychaniem, silny ból głowy; sensacje ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty) bądź krwawienie z dróg rodnych.

Profilaktyka ospy w ciąży

Czy w ciąży sen z powiek będzie spędzała ci myśl o ospie wietrznej, zależeć będzie od tego, czy kiedyś chorowałaś na nią, czy też  nie. Jeśli tak – masz przeciwciała i możesz być spokojna. Jeśli nie wiesz, czy ją przeszłaś, lekarz powinien zlecić badanie krwi na obecność przeciwciał anty-VZV, które da jasność. Jeśli wiesz, że na ospę nie chorowałaś – na kilka tygodni przez zajściem w ciążę wykonaj szczepienie przeciw ospie wietrznej (porozmawiaj o tym z lekarzem). Unikaj też kontaktu z osobami chorymi na ospę, a jeśli się to nie udało – zauważysz u siebie objawy ospy bądź podejrzewasz ją u siebie, koniecznie zgłoś się do lekarza.


reklama

Niezbędniki w dziale ciąża