reklama
Miesiąc pierwszy

Miesiąc pierwszy

Noworodek śpi nawet 20 godzin na dobę i nie jest specjalnie towarzyski. Kiedy jest aktywny, jego uwaga skoncentrowana jest głównie na delektowaniu się zaspokajanymi potrzebami - jedzeniem i pielęgnacją. Ale niech cię to nie zwiedzie – noworodek jest czujny i całkiem sporo potrafi.

Okres noworodkowy to bardzo ważny dla was czas. Przed wami wiele dobrego i nowego, ale i sporo pracy – maluch nie tylko musi przywyknąć do życia poza bezpiecznym brzuchem mamy, ale i musicie się wzajemnie poznać i się siebie nauczyć.

Jak wygląda noworodek?

Hm… Wyglądem dziecka możesz być nieco zaskoczona, zwłaszcza po porodzie. Najczęściej maluszek zaraz po porodzie waży około 3500 g i ma średnio 55 cm długości. W pierwszym tygodniu życia jego masa urodzeniowa spada o mniej więcej10%, ale wyrównuje się – najczęściej już w drugim tygodniu życia.

Na początku, zaraz po narodzinach, dziecko nie jest specjalnie ładne (choć dla swojej mamy najpiękniejsze na świecie). Jest bowiem opuchnięte, może mieć zniekształconą główkę, opuchnięte powieki oraz czerwoną, pomarszczoną skórę, którą pokrywają zaskórniaki i inne wypryski. Cóż – za nim długa i męcząca podróż, zatem musi dojść do siebie, by móc uwodzić i czarować swoim wdziękiem i dziecięcą słodyczą.

Co potrafi noworodek?

Często podkurcza rączki i nóżki, ale i zaczyna energicznie machać nogami. W podobny sposób zachowywał się w brzuchu mamy. Dopiero pod koniec pierwszego miesiąca życia ustępuje duże napięcie mięśniowe i znika płodowe ułożenie ciała.

Leżąc na płaskiej powierzchni, na brzuchu, noworodek może podnieść główkę na kilka sekund. To dla niego trudne, ponieważ mięśnie szyi, karku i pleców są jeszcze bardzo słabe i nie na tyle sprawne, by utrzymać główkę pionowo. Dodajmy, że główka noworodka jest nieproporcjonalnie duża w stosunku do reszty jego ciała (jej obwód jest o około 2 cm większy od obwodu klatki piersiowej dziecka). Pamiętaj, że zawsze należy pamiętać o podtrzymywaniu główki maleństwa.

Maluch wydaje gardłowe, krótkie dźwięki, a także głośno płacze, by wyrazić emocje lub swoje potrzeby - gdy jest głodne lub coś mu dolega.

Zaczyna „gruchać”. Pierwsze dźwięki przypominają samogłoski a, e. Zachęcaj maluszka do nawiązania kontaktu i wejścia w interakcję. Jak najczęściej zbliżaj twarz do dziecka i mów do niego. Pamiętaj, by się nie pieścić, nie zdrabniać słów.

Bobas przestaje płakać na widok dorosłego lub słysząc jego głos. Uspakaja się po wzięciu w ramiona i przytuleniu. Słysząc cię, stara się odwrócić główkę w twoją stronę. Pozwól dziecku przypatrywać się swojej twarzy, rób różne miny. Maluch rozsyła pierwsze odruchowe uśmiechy. Dziecko rozpoznaje cię przez zapach, widok oraz głos – i już cię uwielbia.

Kilkutygodniowy maluch jest w stanie na coraz dłużej skupiać wzrok. Może próbować brać do ręki zabawki, jednak koordynacja ręka-oko nie jest jeszcze do tego wystarczająca. Dziecko powoli odkrywa swoje ciało. Zauważa, że rączki i nóżki, które widzi, należą do niego. Jego uznaniem cieszą się zwłaszcza rączki, które chętnie wkłada do buzi.

Jak stymulować rozwój niemowlaka?

Warto wykonywać masaż noworodka – to nic innego jak głaskanie, które możesz mu serwować po kąpieli, np. kiedy nacierasz maluszka oliwką. Głaszcz delikatnie rączki, nóżki, plecki, klatkę piersiową, buzię. Pamiętaj, aby w pokoju było odpowiednio ciepło - ok. 24 stopni Celcjusza. Takiego maluszka głaszczemy naprawdę delikatnie, ale im dziecko starsze, tym ruchy mogą być mocniejsze, aby masaż działał pobudzająco.

Dziecko reaguje na dźwięk – mogą mu się nie spodobać zwłaszcza te ostre i gwałtowne.

Maleństwo skupia wzrok na przedmiotach i osobach oraz śledzi przedmioty poruszające się w polu widzenia. Początkowo wszystko, co maluch widzi, jest nieostre i bez koloru (dostrzega tylko to, co jest utrzymane w odcieniach czerni i bieli).

Dopiero około 2. tygodnia życia, wraz z rozwojem narządów oraz umiejętności, takich jak choćby koncentracja, pojawiają się pierwsze barwy i ostrość (choć dziecko widzi w ten sposób co najwyżej do 25 cm). Jego wzrok jest nadwrażliwy (utrzymuje się to przez cały okres niemowlęctwa) na światło, co nietrudno zrozumieć – w brzuchu mamy było po prostu ciemno. Zawieś nad łóżeczkiem czarno-białe zabawki, podsuwaj dziecku czarno-białe książeczki. To świetnie stymuluje, poza tym łatwiej dziecku je dostrzec. Dopiero z czasem zastąp je kolorami.

Noworodek nie odróżnia na razie dnia od nocy. Idzie więc nowe – właśnie teraz ustala się rytm snu i czuwania.

Czy wiesz, że dziecko już od pierwszych chwil życia odróżnia smaki: słodki, słony, kwaśny i gorzki.

Odruchy noworodka w pierwszym miesiącu życia

Noworodek rodzi się z bezwarunkowymi odruchami, z których większość zaniknie pod koniec 4. miesiąca życia. Jakie to odruchy?

  • Odruch Moro: przestraszone (nagłym ruchem lub dźwiękiem) gwałtownie rozprostowuje ręce i nogi, a następnie przyciska je do siebie, zaciskając piąstki.
  • Odruch Babińskiego: połaskotanie malucha po podeszwie stopy spowoduje, że jej palce zegną się do środka, z wyjątkiem dużego – ten wygnie się do góry.
  • Odruch kroczenia: jeśli dziecko, podtrzymywane pod paszkami w pozycji pionowej, stópkami będzie dotykało ziemi, to będzie przebierało nóżkami, jakby chodziło.
  • Odruchchwytny: noworodek z dużą siłą zaciska palce na palcu bądź podanym przedmiocie (można by je podnieść do góry).
  • OdruchRootinga: wystarczy delikatnie dotknąć policzka dziecka, by odwróciło główkę w tę stronę i otworzy buzię - jest gotowe do ssania.

Każde dziecko rozwija się w swoim własnym tempie. Stopniowo zdobywa poszczególne sprawności – nie tylko motoryczne. Umiejętności podane w podręcznikach przypisane odpowiedniemu wiekowi dziecka są pewną średnią, która niekiedy nijak się ma do konkretnego dziecka. Pamiętaj o tym, zanim zaczniesz się martwić.

Monika Zalewska-Biełło

mgr Agnieszka Musiał


Bibliografia:

Eisenberg, A., Murkoff, H.E., Hathaway B.S.N., S. E, Pierwszy rok życia dziecka, Rebis, Poznań 1999.
Hannaford C., Zmyślne ruchy które doskonalą umysł, Polskie stowarzyszenie Kinezjologów we wsp. z Medyk Sp. Z o.o
Maurer, D., Maurer Ch., Świat noworodka, PWN, Warszawa 1994.
Vasta, R., Haith, M.M., Miller, S.A., Psychologia dziecka, WSz i P, Warszawa1995.

 

reklama

Niezbędniki w dziale niemowlęta