reklama
Podejrzewam, że moje dziecko jest opóźnione w rozwoju

Podejrzewam, że moje dziecko jest opóźnione w rozwoju

Świeżo upieczeni rodzice bardzo uważnie obserwują swoje maluszki i - zwłaszcza przez pierwszych 12 miesięcy - niecierpliwie czekają na pierwszy uśmiech, pierwszy krok, pierwsze słowo. Każde odstępstwo od norm i wytycznych ujętych w tabelach prawidłowego rozwoju budzi ich niepokój. Niejedna mama łapie się podejrzeniach, że jej dziecko może być opóźnione w rozwoju. Kiedy powinna się martwić?

Kiedy mówimy o opóźnieniu rozwoju?

O opóźnieniu rozwoju mówimy wówczas, gdy poziom rozwoju dziecka jest niższy od przeciętnego - ustalonego przez specjalistów dla dzieci danego wieku życia (osiąga go większość populacji dzieci w danym wieku).

Opóźnienie rozwoju może występować w zarówno w jednej, w kilku, jak i we wszystkich sferach (globalne opóźnienie rozwoju). Opóźnienie najczęściej dotyczy sfer: ruchowej, emocjonalno-społecznej, poznawczej i w procesie nauki mowy.

W przypadku małych dzieci opóźnienia w rozwoju motorycznym to często jedyny sygnał nieprawidłowości w rozwoju dziecka, a jednocześnie objaw zaburzeń także w innych sferach rozwoju: poznawczej, emocjonalnej czy społecznej.

Przyczyny opóźnienia w rozwoju

Opóźnienie rozwoju może mieć wiele przyczyn. Są to zarówno czynniki genetyczne (niezgodność grup krwi rodziców, choroby metaboliczne), choroby matki (różyczka czy grypa we wczesnej ciąży), jak i zaniedbania (np. nie zapewnianie dziecku właściwych warunków do rozwoju). Tak stan zdrowia po urodzeniu, hospitalizacje we wczesnym okresie życia, jak i nadopiekuńczość rodziców (którzy wyręczają i chronią dziecko, blokując jego na rozwój). Opóźnienie może dotknąć zarówno dzieci urodzonych w terminie, jak i wcześniaki czy maluchy z ciąż mnogich. Zdarza się, że winę za spowolniony rozwój ponoszą zdarzenia okołoporodowe (np. niedotlenienie).

Różnice w tempie rozwoju

To naturalne, że jedne maluchy szybciej opanują naukę siadania, mówienia czy trzymania kredki niż inne. Tak to już jest, że tempo rozwoju u dzieci jest po prostu różne.

Niektóre dzieci posiądą pewne umiejętności szybciej, inne wolniej – to oczywiste. Dlatego specjaliści przestrzegają przed generalizowaniem, wrzucaniem wszystkich dzieci do jednej tabeli i… przedwczesną paniką.

Tempo rozwoju to zdecydowanie kwestia indywidualna, a i wypadkowa wielu czynników, takich jak stan zdrowia (obecnie i po porodzie), aktywność, środowisko wychowawcze czy kwestia dziedziczenia (tego, jak szybko rozwijali się rodzice dziecka).

Moment, kiedy dziecko opanowuje jakąś umiejętność, jest uzależniony od takich czynników jak geny, środowisko, w jakim się wychowuje, aktywność dziecka i czynniki wychowawcze.

Opóźnienie tempa rozwoju a rozwój nieharmonijny

W kontekście opóźnień rozwojowych warto wspomnieć, że poza opóźnieniem tempa rozwoju często nieprawidłowością jest nieharmonijny rozwój (dziecko pod pewnymi względami rozwija się lepiej, pod innymi gorzej).

Jakie mogą być objawy opóźnienia rozwoju?

Na każdym etapie życia dziecka oczekujemy od niego nabycia pewnych umiejętności. Korzystamy z różnych wytycznych, tabel i wykresów opracowanych przez specjalistów (inaczej traktuje się dzieci urodzone w terminie i wcześniaki). Jakie objawy mogą wskazywać na opóźniony rozwój? Niepokój może budzić nieprawidłowości:

w obrębie sfery motorycznej – gdy dziecko nie wchodzi na kolejne szczeble rozwoju (od trzymania główki, przez siadanie, raczkowanie i stawianie pierwszych kroków) w przewidywanym czasie (warto zachować margines kilku tygodni), gdy nie ma postępu w rozwoju motoryki. Gdy zaburzona jest kolejność występowania poszczególnych zdolności. Gdy ciało jest nadmiernie napięte bądź wiotkie.

w procesie nauki mowy - brak wczesnej wokalizacji, dziecko nie gaworzy, nie guga, nie wypowiada pierwszych sylab i słów.

w sferze społecznej, emocjonalnej i poznawczej – maluch nie uśmiecha się, nie interesuje się innymi ani tym, co się dzieje dookoła niego, nie nawiązuje kontaktu wzrokowego, nie wchodzi w interakcje, a także nie rozumie prostych komunikatów. Gdy niemowlę długo płacze bez przyczyny, jest nadwrażliwe na bodźce zewnętrzne, jest niespokojne i nadmiernie pobudzone bądź przeciwnie – nie zgłasza potrzeb, jest apatyczne i zbyt spokojne.

Kiedy opóźnienie rozwoju powinno martwić?

Przede wszystkim należy pamiętać, że każde dziecko rozwija się w swoim tempie, a skala i „widełki” określające prawidłowy rozwoju jest duża. Poza tym zazwyczaj rodzic jest w stałym kontakcie z pediatrą (choćby na okoliczność szczepień i bilansów), a ten powinien zauważyć ewentualne nieprawidłowości.

Niewielkie opóźnienia rozwojowe nie powinny budzić niepokoju rodziców. Natomiast jeśli rodzic dostrzega nieprawidłowości, które wskazują na opóźniony rozwój, powinien zgłosić się do lekarza rodzinnego, który zleci badania i skieruje do poradni specjalistycznej.

Dobra wiadomość jest taka, że większość występujących w okresie niemowlęcym opóźnień rozwojowych jest niegroźna – maluchy szybko doganiają rówieśników (różnice w dynamice i  rozwoju szybko się wyrównują).

Uważasz, że ten tekst jest wart przeczytania? Poleć go znajomym:

Oceń:

Wysyłam Twój głos!
Ocena: 5,00 z 5. Głosów: 3
Kliknij w gwiazdki, żeby dodać swój głos.
reklama