Refluks żołądkowo-przełykowy u niemowląt. Jak pomóc dziecku?

Refluks żołądkowo-przełykowy u niemowląt. Jak pomóc dziecku?

Jeśli twoje dziecko po jedzeniu ulewa, prawdopodobnie ma refluks żołądkowo-przełykowy. To dość częsta przypadłość niemowlaków, która mija z wiekiem. Co warto wiedzieć o refluksie, jego leczeniu i zagrożeniach? Koniecznie przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się, jak skutecznie pomóc dziecku (i nie zaszkodzić).

Co to jest refluks żołądkowo-przełykowy? Przyczyny

Refluks żołądkowo-przełykowy to czynnościowe zaburzenie przełyku, które polega na mimowolnym i biernym cofaniu się zawartości żołądka do przełyku. Schorzenie występuje tak u dorosłych, jak i dzieci.

Dolegliwość, potocznie zwana refluksem, u niemowląt występuje dość często. Dobra wiadomość jest taka, że u większości maluchów ustępuje po ukończeniu 1. roku życia.

U noworodków i niemowląt dominuje refluks fizjologiczny, którego występowanie wiąże się z anatomiczno-motoryczną niedojrzałością przewodu pokarmowego. Dzieje się tak, ponieważ u maluszków nie jest jeszcze w pełni wykształcona tzw. bariera antyrefluksowa, którą tworzy między innymi zwieracz przełyku i przepona.

Kiedy pasmo mięśni lub zwieracz nie zamyka się w pełni, maluchy ulewają po karmieniu. Niektóre doświadczają tzw. „cichego refluksu”, który objawia się zgagą, ale nie towarzyszą mu wymioty

reklama

Czy istnieje związek pomiędzy refluksem żołądkowo-przełykowy a sposobem karmienia niemowlęcia?

Maluchy – zarówno karmione piersią, jak i butelką z mlekiem modyfikowanym - cierpią z powodu refluksu tak samo. Badania dowodzą jedynie, że refluks żołądkowo-przełykowy u dzieci karmionych piersią ma tendencję do manifestowania się w krótszych i rzadszych epizodach, niż u dzieci, które są karmione są butelką. Dzieje się tak prawdopodobnie ze względu na to, że mleko matki jest szybciej trawione.

Czym jest GERD – choroba refluksowa?

Niepowikłany refluks żołądkowo-przełykowy, objawiający się cofaniem treści pokarmowej i ulewaniem, zazwyczaj przebiega w sposób łagodny. Niestety może też prowadzić do choroby refluksowej (GERD, ang. gastroesophageal reflux disease).

Jeśli pojawią się:

  • krwiste wymioty,
  • kaszel,
  • zapalenie przełyku,
  • spastyczne zapalenia oskrzeli,
  • bezdech,
  • niedokrwistość,
  • nawracające zapalenia płuc,
  • niedożywienie,
  • opóźnienie rozwoju fizycznego,
  • niepokój dziecka związany z jedzeniem,
  • jadłowstręt

to rozpoznaje się chorobę refluksową. Dotyczy to niewielkiego odsetka niemowląt z refluksem.

Ciekawostką jest, że u ponad połowy niemowląt z chorobą refluksową stwierdza się alergię na białko mleka krowiego, która w znacznym odsetku przypadków może być przyczyną refluksu, a nie tylko zjawiskiem towarzyszącym.

- Często ciężki niewyjaśniony płacz u zdrowych dzieci jest spowodowany wrażliwością na białko mleka krowiego. Gdy poważny niewyjaśniony płacz występuje u zdrowych niemowląt, dominującą przyczyną jest nadwrażliwość na białko mleka krowiego– powiedział Hassall. źródło

reklama

Diagnostyka refluksu żołądkowo-przełykowego u niemowląt

Nawet jeśli niemowlę często ulewa pokarm, w małych ilościach, ale nie pogarsza to jego ogólnego stanu (maluch rozwija się prawidłowo i przybiera na wadze), schorzenie nie wymaga przeprowadzenia badań diagnostycznych. Dlaczego?

U większości małych pacjentów rozpoznanie refluksu żołądkowo-przełykowego jest możliwe na podstawie wyłącznie wywiadu. To wystarczy, by wdrożyć bezpieczne i skuteczne metody postępowania leczniczego.

Dopiero brak poprawy lub nasilenie objawów (towarzyszących chorobie refluksowej) wymagają diagnostyki.

Jak pomóc dziecku z refluksem żołądkowo - przełykowym?

 Jakie są zlecenia zachowawczej terapii antyrefluksowej? Przede wszystkim:

  • Spróbuj karmić częściej, podając dziecku mniejsze porcje.
  • Nie karm malucha, trzymając go „na płasko”, a posiłku trzymaj je dłuższą chwilę w pionie. Możesz dziecko przytrzymać na ramieniu (podłóż pieluszkę) lub położyć na leżaczku lub foteliku (z odpowiednio ustawionym oparciem).
  • Układaj maluszka (nie spuszczając z oczu!) z tułowiem uniesionym pod kątem 30° względem podłoża.
  • Unikaj układania na plecach – bardziej wskazane jest ułożenie na boku.
  • W przypadku niemowląt karmionych sztucznie zagęszczaj pokarmy lub stosuj specjalne mieszanki. To powinno zmniejszyć częstość wymiotów i ulewań.
  • Jeśli karmisz piersią, spójrz uważnie na swoją dietę i spróbuj wyeliminować z niej produkty, które mogą wywoływać refluks. To np. kofeina, czekolada, czosnek, krowie mleko.

U większości pacjentów terapia zachowawcza powoduje ustąpienie objawów, nie jest konieczne podawanie leków.

Ostrożnie z lekami!

Leki na niestrawność, zgagę czy refluks w ostatnich latach bardzo nam spowszedniały. Na co dzień zażywają je miliony ludzi. Co niepokojące, coraz chętniej podajemy je też małym dzieciom. To budzi obawy lekarzy.

- Dzieci płaczą i ulewają. To normalne, choć rodzicom ciężko to zrozumieć i wytrzymać - powiedział dr Eric Hassall, gastroenterolog dziecięcy w Sutter Pacific Medical Foundation w San Francisco, w komentarzu opublikowanym w Journal of Pediatrics, w którym wyraża niepokój w związku z drastycznym wzrostem liczby rodziców, którzy podają dzieciom leki przeciwko refluksowowi, próbując powstrzymać ulewanie. źródło

Dlaczego tak często podajemy dzieciom leki?

Za tą tendencją stoją nie tylko błędne i zbyt szybko postawione diagnozy (na zasadzie dziecko płacze i ulewa? Ma chorobę refluksową), pochopne wypisywanie recept (pamiętajmy o najczęściej występującym, fizjologicznym charakterze refluksu w wieku niemowlęcym), ale także nachalna reklama i natarczywa promocja firm farmaceutycznych.

Nie bez znaczenia są inne kwestie, takie jak brak rzetelnej wiedzy, poradnictwa i wsparcia, a także dezinformacja w internecie, czyli szeroki strumień wiedzy pseudonaukowej, płynącej ze strony samozwańczych specjalistów (także samych rodziców).

W postępowaniu w przypadku refluksu najważniejsze jest, by mówić rodzicom o przemijającym charakterze dolegliwości u niemowląt oraz wskazywać bezpieczne i skuteczne metody postępowania leczniczego. A leki?

- Podawanie leków zmniejszających produkcję kwasu solnego lub zobojętniających go jest zasadne jedynie w pewnych okolicznościach - powiedział Keith Ayoob, profesor pediatrii w Albert Einstein College of Medicine. Pamiętajmy, że kwas żołądkowy jest linią obrony przed bakteriami. Przez stosowanie leków refluksowych dzieci są bardziej narażone na infekcje i choroby.

Podobną opinię wyraził dr Ian Holzman z Mount Sinai School of Medicine:  - Większość dzieci ulewa, ale nie wymaga to leczenia. Sądzę, że istnieją bardzo ograniczone powody, aby stosować leki. Ich stosowanie prowadzi do zmiany w prawidłowej florze bakteryjnej przewodu pokarmowego, co może mieć wpływ nie tylko na trawienie, ale również na odporność. źródło

W jednym z badań, które objęły ponad milion niemowląt stwierdzono siedmiokrotny wzrost ilości leków stosowanych przeciw refluksowi, przepisanych niemowlętom w latach 1999-2004. Pomimo tego, że leki nie zostały zatwierdzone do użytku przez dzieci do 1. roku życia, i tak im je podawano (0,5 % badanych niemowląt).

U większości pacjentów terapia zachowawcza powoduje ustąpienie objawów. Jedynie w  niektórych przypadkach konieczne jest leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne (z powodu ciężkiego przebiegu choroby lub jej powikłań, nie poddających się leczeniu zachowawczemu).

Szybkiego leczenia operacyjnego wymagają dzieci, u których występują zachłyśnięcia prowadzące do niewydolności krążeniowo-oddechowej, a także w przypadkach mózgowego porażenia dziecięcego.

Wsparcie merytoryczne: źródło, źródło

Ocena: 5 z 5. Ocen: 4

Kliknij, żeby dodać swój głos

Czy ta strona może się przydać komuś z Twoich znajomych? Poleć ją:

Zobacz także

4 sytuacje, które zagrażają bezpieczeństwu niemowląt w domu

4 sytuacje, które zagrażają bezpieczeństwu niemowląt w domu

Opiekujesz się dzieckiem, więc masz oczy dookoła głowy, jesteś czujna i rozważna. Asekurujesz malucha i...   Więcej

Objawy odwodnienia u dziecka

Objawy odwodnienia u dziecka

Odwodnienie dziecka, choć nie brzmi groźnie, realnie zagraża jego zdrowiu i życiu. Czy wiesz, jakie są...   Więcej

20 niepokojących objawów u niemowlęcia

20 niepokojących objawów u niemowlęcia

Nie zawsze warto wpadać w panikę, nawet jeśli bardzo tego chcemy. Lepiej uważnie poobserwować niemowlę i...   Więcej

Poćwiczmy mamo. Ćwiczenia od drugiego miesiąca życia

Poćwiczmy mamo. Ćwiczenia od drugiego miesiąca życia

Jeżeli macie ochotę wspomóc rozwój Waszego dziecka polecamy ćwiczenia zaproponowane przez lekarza...   Więcej

Kiedy maluch gorączkuje...

Kiedy maluch gorączkuje...

Dziecko, które gorączkuje jest marudne, czasem posypiające lub niespokojne, ma rozpalone policzki,...   Więcej

Kalendarz szczepień 2019.  Zobacz zmiany

Kalendarz szczepień 2019. Zobacz zmiany

W kalendarzu szczepień obowiązkowych na 2019 rok znajdziemy dwie istotne zmiany, obejmujące noworodki i...   Więcej

reklama

Niezbędniki w dziale niemowlęta