Najczęstsze reakcje dzieci na problemy emocjonalne

Najczęstsze reakcje dzieci na problemy emocjonalne

reklama

Twój trzylatek wraca z przedszkola z płaczem?  A może siedmiolatek codziennie krzyczy, że nie będzie więcej chodził do szkoły? Po czym poznasz czy to typowe zachowanie związane z etapem rozwoju czy reakcja na problemy emocjonalne?

Często bagatelizujemy poważne objawy. Rodzina podpowiada „to taki wiek”, „wyrośnie z tego”, „z ciebie też był taki rozrabiaka”, „nie przejmuj się, że uderzył kolegę, da sobie chłopak radę w przyszłości” i tak dalej. Tymczasem jeśli dziecko zachowuje się w sposób nieodpowiedni do wieku, nie należy czekać. Dzieci rozwijają się w każdej minucie i im dłużej nie będziemy pokazywać, w jaki sposób mogą sobie poradzić z emocjami, tym trudniej będzie im wrócić do równowagi.  

„Powinniśmy regularnie pytać dzieci o to, jak sobie radzą, identyfikować pojawiające się problemy i pracować nad wcześniejszą interwencją, zanim problemy te staną się kryzysem” – mówi dr Marian Earls, lekarz pediatrii ogólnej, jak i pediatrii rozwojowej oraz behawioralnej, przedstawicielka FAAP. źródło

Pierwsze tygodnie w nowym przedszkolu i szkole dla każdego dziecka są wielkim przeżyciem. Jednak dla niektórych stają się powodem ogromnego lęku. Może to być lęk sepracyjny, uogólniony, napady paniki czy fobia szkolna. Dlatego warto być uważnym.

Jakie zachowania dziecka mogą wskazywać na problemy emocjonalne?

Czy obserwujesz jeden lub więcej z tych objawów? Jeśli są one nietypowe dla etapu rozwojowego, jak również nie są związane z przeprowadzką, rozwodem, chorobą lub innym stresującym wydarzeniem – możesz potrzebować pomocy:

  • Twoje dziecko ma znaczące wahania nastroju. Szybko potrafi przejść od radości do smutku i ta druga emocja jest dominująca.
  • Twoje dziecko przeżywa intensywne emocje. Pojawiają się wybuchy gniewu albo zachowania lękowe.
  • Twojemu dziecku brakuje energii i ma problemy z koncentracją.
  • Twoje dziecko bije lub nęka inne dzieci.
  • Twoje dziecko obgryza paznokcie, gryzie włosy, drapie się, a nawet próbuje się zranić.
  • Twoje dziecko ma wiele dolegliwości fizycznych. Pojawiają się bóle głowy, ciała, brzucha, biegunki i zaparcia.
  • Twoje dziecko je znacznie więcej lub mniej niż zwykle.
  • Twoje dziecko unika spotkań z przyjaciółmi.
  • Twoje dziecko unika przyjaciół i rodziny.
  • Twoje dziecko moczy się w nocy lub często korzysta z toalety.

reklama

Co jeszcze może być oznaką problemów behawioralnych, a nie jest przejściowym zachowaniem?

Specjaliści podpowiadają, żeby zwrócić uwagę na dwa aspekty: intensywność i czas trwania.

Jeśli zachowanie dziecka znacząco wpływa na jego codzienne funkcjonowanie w domu, przedszkolu lub szkole, to pierwszy znak ostrzegawczy. A jeśli objawy utrzymują się stale przez kilka tygodni, to czas działać, bo same nie miną.

Pamiętaj, że dziecku może być trudno nazywać emocje i przede wszystkim przeanalizować skąd się biorą jego zachowania. To do nas dorosłych należy zadbanie o jego dobrostan i przeanalizowanie, co jest problemem.

Jak można pomóc dziecku z problemami?

Buduj poczucie bezpieczeństwa. Okazuj uczucia i zapewniaj o swojej miłości. Przytulaj i codziennie znajdź czas, żeby porozmawiać z dzieckiem o minionym dniu. Przeanalizujcie dobre i trudniejsze momenty.

Koniecznie ucz dziecko nazywania emocji i wytłumacz, że przeżywanie każdej z nich jest przydatne. Zarówno radość, jak i gniew czy smutek są potrzebne, ale musimy nauczyć dziecko wyrażać je konstruktywnie.

Pokaż, jak zamiast unikać niepowodzeń warto szukać rozwiązań. I przyjrzyj się, czy twoje wymagania są adekwatne do jego wieku i możliwości.

Porozmawiaj koniecznie z wychowawczynią dziecka i sprawdź, czy może zaobserwował u niego nietypowe zachowania. Może są jakieś konflikty np. pojawiła się rywalizacja lub dziecko zostało zepchnięte na margines grupy? Spytaj, w jaki sposób nauczycielka może wam pomóc. 

Niekiedy może się okazać, że potrzebna jest zmiana szkoły czy przedszkola, bo dziecko nie odnajduje się dobrze w grupie, a metody wychowawcze nauczycieli przekładają się na samopoczucie dziecka, powodując maksymalny stres.

Jeśli w przedszkolu/szkole jest dostępny psycholog lub pedagog - umów się z nim na rozmowę i opowiedz o swoich wątpliwościach i niepokoju. Spytaj o radę. Poproś o wskazówki i ewentualnie o namiary na miejsca, gdzie uzyskasz pomoc. Być może ty, jako rodzić, będziesz potrzebować warsztatów umiejętności, a może twoje dziecko zajęć z umiejętności społecznych.

Nie zapomnij też o lekarzu pierwszego kontaktu. Zwłaszcza kiedy dziecko uskarża się ból głowy, zauważasz u niego pojawienie się biegunek, zaparć, wymiotów.

„Aby rozpoznać zaburzenia somatyzacyjne należy najpierw wykluczyć obiektywne przyczyny dolegliwości młodego pacjenta, czyli uzyskać potwierdzenie, że dziecko rzeczywiście nie jest chore. (…) Jeśli choroba lub inne konkretne zaburzenia funkcji organizmu zostaną wykluczone, zgłoś się z nim do psychologa lub/lekarza psychiatry dzieci i młodzieży, który zdiagnozuje problemy emocjonalne dziecka i pomoże zidentyfikować okoliczności, które przyczyniają się do występowania objawów somatycznych.” źródło

Wiele dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym uskarża się na notoryczne bóle brzuszka. Częstą przyczyną są zapacia. Występują one dużo częściej niż nam się wydaje. Wystarczy, że dziecko nie robiło kupki przez kilka dni, aby wypróżnienie zaczęło mu się kojarzyć z bólem, więc będzie się przed nim powstrzymywać, co prowadzi do zaparć nawykowych.

W takiej sytuacji możesz dziecku zaaplikować czopek, np. Evaqu Bambini, który na zasadzie fizjologicznego mechanizmu przywraca prawidłowe wypróżnienie. Ważne, żeby stosować preparat, który podawany przez dłuższy czas nie powoduje uzależnień i jest bezpieczny.

Zaparć nie należy lekceważyć, bo raz wyuczone zachowanie będzie nam towarzyszyć przez całe życie.  Dlatego kontroluj prawidłowe wypróżnianie u dziecka.

Oprócz zaparć, u dzieci chodzących do przedszkola czy szkoły, pojawiają się czynnościowe bóle brzucha, często połączone z biegunką. Na pracę jelit wpływa układ nerwowy współczulny i przywspółczulny, który jest poza naszą kontrolą.

Stres może prowadzić do przyspieszenia perystaltyki jelit powodując biegunkę. Jeśli lekarz wykluczy podłoże zdrowotne prawdopodobnie zaleci wizytę u specjalisty. Biegunki na tle nerwowym można leczy się farmakologicznie, jak i dobierając odpowiednią terapię dla małego pacjenta.

Jeśli zauważycie, że bóle głowy, brzucha biegunki czy zaparcia nie występują w weekend (mogą się zacząć w niedzielę wieczorem), ani w wakacje czy święta, to możecie być prawie pewni, że dolegliwości są wywołane przez napięcia emocjonalne. I wtedy naprawdę nie warto czekać, tylko skorzystać z pomocy. Zarówno dzieci w wieku przedszkolnym, szkolnym naprawdę potrzebują pomocy w nauce radzenia sobie z impulsami i regulowaniem swojego zachowania.

Ocena: Jeszcze nie ma ocen...

Kliknij, żeby dodać swój głos

Czy ta strona może się przydać komuś z Twoich znajomych? Poleć ją: