Zdrowe stópki. 15 zabawnych ćwiczeń dla przedszkolaka

Czy wiesz, że za najważniejszy w kształtowaniu się stopy uznaje się wiek przedszkolny i wczesnoszkolny. Dlatego namów dziecko do ćwiczenia i potraktujcie to jako super zabawę!

Ćwiczenia nie tylko wzmocnią rozwijające się mięśnie stóp, ale pomagają utrzymać zdrową, normalną i silną strukturę stóp dziecka. Pomysły na zabawę są przeróżne i większość maluchów je uwielbia, zwłaszcza, że ... powinny wykonywać je boso!

Stopa dziecka to nie miniaturowa stopa dorosłego. W wieku przedszkolnym kości stóp wciąż się kształtują. Duża ich część jest jeszcze chrzęstna i dopiero ulega kostnieniu. To właśnie dlatego ten okres jest kluczowy: mięśnie, które teraz wzmocnisz zabawą, będą podtrzymywać łuki stopy przez całe życie.

Fizjologiczne płaskostopie u trzy- i czterolatków to norma - poduszka tłuszczowa wypełnia łuk podłużny i stopa wygląda na płaską, choć jej struktura kostna jest prawidłowa. Większość dzieci „wyrasta" z tego do 6.–7. roku życia. Regularne ćwiczenia boso pomagają w naturalnym kształtowaniu się łuków.

Ile ćwiczyć? 10–15 minut dziennie w formie zabawy to wystarczająco dużo. Nie musi to być osobna „sesja treningowa" - wystarczy, że kilka z poniższych zabaw wpleciesz w codzienną rutynę.

Chodzenie

Tak, ta codzienna czynność jest najlepszym ćwiczeniem dla stóp. Jak możesz ją urozmaicić? Zaproponuj dziecku chodzenie po różnych podłożach. To może być miękki dywan, chłodne kafelki, koci żwirek, groch nasypany do miski, piasek, trawa, miska z wodą albo … kałuża. Możliwości jest wiele, a korzyści jeszcze więcej. Chodzenie po różnych fakturach nie tylko pozytywnie wpływa na motorykę dużą, poprawę równowagi czy koordynację ruchową, ale jednocześnie stymulacje receptory nerwowe w stopach.

Chwyć i odłóż

To może być zabawa dla całej rodziny. Na podłodze rozłóż kilka różnych przedmiotów, np. klocki, orzechy, makaron, chusteczki, itd. Wygrywa osoba, która w wyznaczonym czasie podniesie najwięcej rzeczy.

Rzucanie do celu

Do tego najlepsze będą woreczki wypełnione kaszą lub ryżem - są bezpieczne i łatwe do chwytania palcami stóp. Możesz też użyć skarpetek zwiniętych w kulkę. Unikaj małych, twardych przedmiotów, które mogą się stoczyć pod meble — nie chodzi o bezpieczeństwo samego ćwiczenia, ale o to, że klocki mają tendencję do znikania na zawsze pod kanapą. Celem rzutu może być linia z taśmy malarskiej na podłodze albo duży karton.

Palce pięty

Poproś dziecko, żeby starając się zachować równowagę podniosło wszystkie palce u stóp i stanęło na piętach przez 5-10 sekund. A następnie, żeby stanęło na palcach i również wytrzymało przez jakiś czas. Możecie się bawić rodzinnie, np. czekając, kto pierwszy straci równowagę.

Zroluj kocyk

Poproś dziecko, żeby usiadło na krześle, a następnie podaj mu mały kocyk lub ręczniczek i poproś żeby go zrolowało palcami i stóp. Ćwiczenie idealnie wzmacnia mięśnie krótkie stopy i pomaga w wytworzeniu się łuków stopy.

Gięcie, darcie i rzucanie

Poproś dziecko, żeby stopami podarło gazetę, a następnie kawałki za pomocą paluszków u stóp wyrzuciło do kosza. Zabawa ta pomaga ćwiczyć ruchy precyzyjne.

Wieszanie prania

Pomiędzy dwoma krzesłami zawieś sznurek. Na podłodze porozkładaj szmatki, skarpetki lub kawałki materiału. Poproś, żeby dziecko zawiesiło pranie. Dziecko będzie się uczyć nie tylko ruchów precyzyjnych, ale również równowagi, a jednocześnie mieć super zabawę.

Chodzenie po linii

Wystarczy zakup papierowej taśmy i możesz na podłodze nakleić linię prostą lub załamaną i poprosić, żeby dziecko po niej chodziło. Uczysz je w ten sposób równowagi. Kiedy chodzenie pełną stopą przestanie być problemem, poproś, żeby te samą trasę przemierzało na paluszkach lub na piętach.

Kaczy Spacer

Dzieci uwielbiają naśladować zwierzątka, więc ta zabawa z pewnością im się spodoba. I nawet nie będą mieć świadomości jak ciężkie wykonuje ćwiczenie wzmacniające nogi. Poproś, żeby dziecko stanęło ze stopami rozstawionymi na szerokość barków. Następnie poproś, żeby kucnęło tak, żeby miało pupę poniżej kolana. A potem start. Kaczuszka idzie przed siebie oczywiście kwacząc. 

Rysownik

Połóż przed dzieckiem garść guzików, kasztanów lub innych drobnych przedmiotów. Poproś by palcami stóp układał z nich wzory np. motyla, kwiatek, samochód, samolot - niech dziecko samo wybierze, co chce ułożyć

Artysta cyrkowy

Usiądź naprzeciwko malucha, połóż przed nim piłkę. Rzucajcie ją do siebie stopami

Malarz

Połóż przed dzieckiem kartkę papieru. Poproś by włożyło pomiędzy pierwszy i drugi palec kredkę i narysowało np. domek

Jazda na rowerze

Poproś by dziecko ułożyło się na plecach. Podaj mu woreczki wypełnione grochem. Dziecko trzymając palcami stóp woreczek robi rowerek.

Kotki, żyrafy, króliczki

Namów dziecko do chodzenia na palcach, piętach i do skakania. Niech skacze i biega na czworaka  jak kotek, kroczy godnie jak żyrafa i kica jak słodki króliczek.

Bocian

Poproś dziecko by stanęło na jednej nodze jak bocian. Palcami drugiej niech podniesie woreczek (żabkę) w górę i położy w inne miejsce (na talerz).

Same ćwiczenia to świetna profilaktyka i w zdecydowanej większości przypadków wystarczą. Jednak warto umówić się do ortopedy lub fizjoterapeuty dziecięcego, jeśli zauważysz u przedszkolaka:

• chodzenie wyraźnie na palcach po ukończeniu 3. roku życia (nie jako zabawa, ale jako stały wzorzec chodu)
• wyraźną asymetrię - jedno stópko stawiane inaczej niż drugie
• skargi na ból stóp lub nóg po spacerze
• bardzo szybkie ścieranie obuwia, ale tylko z jednej strony
• niechęć do biegania i zabawy ruchowej, którą dziecko wcześniej lubiło

W przypadku dzieci przedszkolnych lekarz najczęściej zaleci właśnie to, co robisz — ćwiczenia boso i ruch na świeżym powietrzu. Ale warto mieć pewność, że wszystko rozwija się prawidłowo.

A co z butami?

Krótko: najlepsze buty dla przedszkolaka to… ich brak. Im więcej czasu dziecko spędza boso (w domu, na trawie, na piasku), tym lepiej dla rozwoju stóp. A kiedy buty są potrzebne, szukaj takich, które mają elastyczną, cienką podeszwę, szeroki przód (palce muszą mieć miejsce) i nie mają usztywnionego zapiętka. Stopa dziecka potrzebuje ruchu, a nie „podpórki".

źródło:

• Górecki A., Kiwerski J., Kowalski I.M. i wsp.: Profilaktyka wad postawy u dzieci i młodzieży w środowisku nauczania i wychowania. Pol. Ann. Med. 2009; 16(1): 168–177. 
• Borkowska M., Gelleta I.: Wady postawy i stóp u dzieci. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015.