Ząbkowanie - objawy, sposoby na ból

Ząbkowanie - objawy, sposoby na ból

Doszliśmy do momentu, w którym rozpoczęło się ząbkowanie? Czeka Was trudny czas, ale spokojnie – każdy rodzic to przechodzi. W tym artykule znajdziesz kalendarz ząbkowania, porady dotyczące uśmierzenia bólu podczas wyżynania się ząbków i odpowiedź na pytanie kiedy podczas ząbkowania udać się do lekarza. Odpowiadamy na najczęścieja zadawane pytania na temat ząbkowania i podpowiadamy, jak dbać o ząbki dziecka.

Co to jest ząbkowanie?

Ząbkowanie to temat niezwykle emocjonujący, zwłaszcza dla debiutujących rodziców (cioć i dziadków). Oj tak, oczekiwania na pierwszy ząbek i momentu odkrycia, że wreszcie jest, z pewnością nie da zapomnieć. To ważna chwila i piękne wspomnienie, ale czasem także stres - zwłaszcza wtedy, gdy pierwszy ząbek opóźnia swoje przybycie, za nic mając tabele, normy i statystki.

Pierwszy ząbek

Pierwszy ząbek pojawia się zazwyczaj między 6. a 8. miesiącem życia, ale pamiętajmy, że nie jest to reguła. Każde dziecko rozwija się w swoim indywidualnym tempie, dlatego niektóre maluchy nie mają zębów nawet po pierwszych urodzinach, a inne nabywają je już jako trzymiesięczniaki.

Uwaga! U wcześniaków ząbkowanie następuje średnio o miesiąc później niż u dzieci donoszonych. 

Podobnie jest z kolejnością wyrzynania się zębów - zwykle jako pierwsze wychodzą dolne jedynki, po nich jedynki górne. Potem przychodzi czas na dwójki (najczęściej górne) i czwórki. Dopiero potem pojawiają się trójki (kły). Piątki pojawiają się, gdy maluch ukończy 1. rok życia. 

Dokładny schemat wyrzynania się zębów mlecznych wygląda następująco:

  • Przednie dolne siekacze, 
  • Przednie górne siekacze, 
  • Boczne górne siekacze,
  • Boczne dolne siekacze,
  • Pierwsze zęby trzonowe, 
  • Kły,
  • Drugie zęby trzonowe. 

reklama

Kiedy spodziewać się pierwszych ząbków?

Niemowlęta z pierwszymi ząbkami wyglądają cudnie, chociaz potrafi to byc poprzedzone dniami pełnymi płaczu i marudzenia. Kiedy powinniście się spodziewać pierwszego ząbka?

Pierwszy mleczak u niemowląt pojawia się między 4. a 12. miesiącem życia. Zdecydowana większość dzieci zaczyna ząbkować między 6. a 9. miesiącem życia. Należy jednak pamiętać, że są to dane wyłącznie informacyjne – bywa, że pierwszym ząbkiem swoich rodziców będzie mógł uszczęśliwić trzymiesięczniak, ale też zdarza się, że maluszek pozostanie bez ząbków do końca pierwszego roku życia.

5 czynników mających wpływ na ząbkowanie

1. Geny

mówi się, że ząbkowanie to tendencja „rodzinna”, oczekując pierwszego ząbka należałoby więc prześledzić dentystyczną historię mamy i taty. 

2. Stan zdrowia

jeśli maluszek dużo choruje, zapewne ząbki zaczną pojawiać się u niego nieco później.

3. Masa urodzeniowa

u dzieci większych pierwszy ząbek pojawi się wcześniej.   

4. Termin porodu

czy ciąża była donoszona czy też nie: u wcześniaków zęby pojawiają się zgodnie z tzw. wiekiem korygowanym, a nie kalendarzowym, to jest nieco później, niż u dzieci urodzonych w terminie.

5. Sposób karmienia

maluchy karmione piersią pierwszym zębem pochwalą się szybciej niż ich „butelkowi” koledzy.

Czy wiesz, że zdarza się, że dziecko przychodzi na świat już z pierwszym ząbkiem? Taką perełkę nazywamy zębem wrodzonym.

Schemat ząbkowania

reklama

Objawy ząbkowania

Dzieci ząbkują zwykle około 6 miesiąca. Nie jest to jednak norma, bo dzieci potrafią rozpocząć ząbkowanie pomiędzy 3 a 12 miesiącem życia. by rozpocząć w dowolnym czasie od 3 miesięcy do 12 miesięcy życia.

Niektóre maluszki są niezwykle marudne i płaczliwe w tym okresie. Związane to może być z obrzękiem i bolesnością dziąsełek. Objawy te mogą się pojawić już tydzień przed wyrznięciem się ząbka i zazwyczaj po tym ustępują.

Czasem to, że dziecku wyrósł pierwszy ząbek, wychodzi na jaw zupełnym przypadkiem. Niestety najczęściej jest tak, że objawy ząbkowania spędzają sen z powiek nie tylko dziecku, ale i jego rodzicom.

Po czym można poznać, że dziecko ząbkuje?

  • Maluch ślini się, a nadmiar śliny może być przyczyną kaszlu i wymiotów.
  • Jego dziąsła są zaczerwienione i spuchnięte.
  • Dziąsła bolą i swędzą – maluszek szuka ukojenia w gryzieniu rączek czy zabawek.
  • Dziecko płacze, marudzi, jest rozdrażnione.
  • Maluch nie ma apetytu, źle śpi.
  • Ma problemy z brzuszkiem

W czasie ząbkowania dzieci potrafią  gorączkować. Jest to spowodowane  obniżeniem odporności w tym okresie i maluszki przechodzą wirusówkę.

Jak pomóc dziecku podczas ząbkowania?

Nie każde dziecko dobrze znosi ząbkowanie, choć bywają i takie. Zazwyczaj jednak maluchy ślinią się na potęgę, inne zaś są marudne i wysoko gorączkują. Tak – dla wielu maluchów ząbkowanie to trudny i bolesny temat, czesto wymagajacy konsultacji z pediatrą. Cierpiące dziecko – nawet z powodu wyrzynających się zębów - to widok, który chwyta za serce. Jak możesz pomóc dziecku?  

Gryzak

Świetnym pomysłem jest nabycie gryzaka. Jest on nie tylko ładny (przykuwa wzrok dziecka, budzi jego zainteresowanie), ale i skuteczny. Z pewnością też jest o niebo lepszym rozwiązaniem niż: paluszek czy rączka dziecka występujące w roli gryzaka (dziecko może się ugryźć), marchewka czy chleb (o zgrozo! – owe babcine sposoby są naprawdę niebezpieczne!) czy każda przypadkowa rzecz (którą maluch może się na przykład skaleczyć). Gryzak, najlepiej o chropowatej powierzchni, warto włożyć na kilka minut do lodówki. Maluch, przykładając go do obolałych dziąseł, z pewnością poczuje ulgę – chłód zmniejszy ból i opuchliznę. Pamiętaj o właściwej higienie gryzaka – myj go często ciepłą wodą.

Masaż dziąseł 

Z pewnością pomoże masaż dziąseł – wykonuj kuliste ruchy, przez kilkanaście sekund, kilka razy dziennie. Zamiast swojego palca (nie jest to jednak zbyt higieniczne rozwiązanie), użyj silikonowej szczoteczki, specjalnej nakładki na palec lub - po prostu - jałowego gazika. 

Żel znieczulający

Żel na ząbkowanie, który kupisz w aptece, nie tylko znieczula - skutecznie uśmierza ból i nadwrażliwość dziąseł, ale i działa przeciwzapalnie. Ponieważ środek obkurcza naczynia krwionośne i pogarsza ukrwienie śluzówki, używaj go rozsądnie - nie przesadzaj z ilością i częstotliwością aplikacji. Uważniej czytaj instrukcję i ściśle się do niej stosuj.

Leki przeciwbólowe

Jeśli nic nie pomaga, maluszek wyraźnie cierpi – sięgnij po lek przeciwbolowy zawierający paracetamol, w syropie bądź czopku (dostępne także leki homeopatyczne). Pamiętaj, że kwasu acetylosalicylowego (polopiryna, aspiryna i jego pochodne), nie można podawać dzieciom do 12 roku życia!

reklama

Jakie są domowe sposoby na ząbkowanie?

Istnieje kilka sposobów pomagających przynieść ulgę maluchom cierpiącym z powodu bólu, podrażnionych dziąseł i innych objawów związanych z ząbkowaniem.

Zimne okłady na ząbkowanie

Zimne okłady to znany sposób na zmniejszenie bólu i obrzęku przy zwichnięciu kostki. Zbawienne działanie zimna możemy również wykorzystać w przypadku opuchniętych, obolałych dziąseł.

  • Mokrą ściereczkę wkładamy do foliowego woreczka i umieszczamy w zamrażalniku na godzinę (dla lepszego efektu zamiast w wody możesz użyć herbatki rumiankowej znanej z właściwości uspokajających - tylko sprawdź, czy dziecko nie ma alergii). Następnie wyjmujemy ściereczkę z torebki i pozwalamy maluchowi żuć zimny materiał, który działa znieczulająco, a dodatkowo, dzięki swojej fakturze, masuje obolałe dziąsła.
  • W podobny sposób schłodzić możemy smoczek lub gryzak umieszczając je na jakiś czas w lodówce (nie wkładamy ich do zamrażalnika, gdyż mogą zamarznąć i zbytnio stwardnieć, co grozi uszkodzeniem dziąseł dziecka). Na rynku dostępnych jest wiele różnych rodzajów gryzaków, niektóre mają plastykowe uchwytu ułatwiające dziecku trzymanie zimnego przedmiotu.
  • Dziecku, które je już pokarmy stałe możesz podać mrożone owoce w specjalnej siateczce, zamrożoną bułkę lub dużą marchew (mała jest zbyt niebezpieczna z uwagi na ryzyko zadławienia).

Ucisk dziąsełek na bolesne ząbkowanie

Ząbkujące maluchy często wkładają do buzi i  gryzą różne przedmioty, gdyż ucisk na dziąsła pomaga im złagodzić ból.

  • Jeśli twojemu dziecku nie przypadnie do gustu żucie zimnych owoców, być może wystarczy mu gryzak w temperaturze pokojowej. Wypróbuj kilka różnych rodzajów gryzaków, a na pewno znajdziesz taki, który twoje dziecko polubi.
  • Możesz także wypróbować następującą metodę: wkładamy czysty palec do buzi dziecka i masujemy jego dziąsła w miejscu, gdzie wyrzyna się ząb. Maluchy przeważnie za tym przepadają, zwłaszcza że palec pocierając o dziąsło wydaje zabawne skrzypiące dźwięki.

Leki homeopatyczne

Niektórzy rodzice są wielkimi zwolennikami lekarstw homeopatycznych w kroplach lub tabletkach. (W homeopatii substancja czynna ulega wielokrotnemu rozcieńczeniu aż do momentu gdy staje się ona praktycznie nie do wykrycia. Podanie jej w takiej formie ma stymulować organizm pacjenta do walki z chorobą i uzdrowienia.)

  • Wielu pediatrów twierdzi, że ryzyko zwiane z zażywaniem leków homeopatycznych jest znacznie większe niż potencjalne korzyści. 
  • Zanim zdecydujesz się na użycie leku homeopatycznego, zasięgnij porady lekarza, czy dany środek jest bezpieczny – niektóre leki homeopatyczne zostały wycofane z dystrybucji ze względu na ich potencjalną szkodliwość.

Środki przeciwbólowe na ząbkowane

Wielu rodziców decyduje się na użycie środków stworzonych z myślą o ząbkujących dzieciach, takich jak żele na ząbkowanie  lub kremy znieczulające, które wciera się w dziąsła by złagodzić ból.

  • Uwaga na preparaty z benzokainą, która może powodować methemoglobinemię, groźną chorobę polegającą na  znacznym spadku ilości tlenu we krwi. nie stosuj produktów zawierających benzokainę u dzieci poniżej drugiego roku życia bez nadzoru lekarza. Istnieje także ryzyko, że użyty środek przemieści się, na przykład ze śliną, i dostanie się do gardła, gdzie znieczuli przełyk i  osłabi odruch odkrztuszania zwiększając ryzyko zadławienia. 

Środki przeciwbólowe 

Jeśli żaden z wyżej wymienionych sposobów nie działa, a twoje dziecko cierpi, możesz poradzić się lekarza, który zadecyduje, czy użycie lekarstw przeciwbólowych zawierających np. paracetamol dostępnych w aptece bez recepty jest uzasadnione i bezpieczne.

Uwaga, nigdy nie podawaj dziecku poniżej trzeciego miesiąca życia żadnych lekarstw bez konsultacji z pediatrą.

W przypadku maluchów powyżej szóstego miesiąca życia, alternatywą dla paracetamolu jest także ibuprofen, który oprócz efektu przeciwbólowego, łagodzi także stan zapalny dziąseł. Pamiętaj jednak, że może on podrażniać żołądek, co w przypadku dzieci, które ząbkując grymaszą przy jedzeniu (a zdarza się to pewnej grupie ząbkujących maluchów) może okazać się poważnym problemem.

Środkiem absolutnie zakazanym dla kogokolwiek poniżej dziewiętnastego roku życia jest aspiryna i inne leki bazujące na kwasie acetylosalicylowym. Nigdy nie podawaj ich dzieciom i nie wcieraj w dziąsła żadnych środków, które ją zawierają. Lek ten wiązany jest z Syndromem Reye’a, rzadkim, ale śmiertelnie niebezpiecznym schorzeniem.

Jeśli zastosowany środek przeciwbólowy nie działa, a objawy utrzymują się dłużej niż dwadzieścia cztery godziny, skonsultuj się z pediatrą. 

Kiedy pójść do lekarza?

Ząbkowanie to zazwyczaj okres trudny i dla maluszka, i dla jego opiekunów - towarzyszy mu wiele przykrych objawów, które – na szczęście - ustępują zaraz po tym, jak ząbek ujrzy światło dzienne. Rodzice na wiele sposobów, z dużą skutecznością, mogą uśmierzać ból dziecka, są jednak sytuacje, które mogą wydać się niepokojące i wymagają konsultacji z pediatrą. 

Z maluchem idź do lekarza, gdy ząbkowaniu towarzyszy:

  • biegunka,
  • wysoka gorączka – powyżej 38,5 ºC,
  • długotrwała gorączka – trwająca ponad trzy dni,
  • stan zapalny dziąseł,
  • objawy typowe dla przeziębienia czy innych jednostek chorobowych.

Ważne! Warto również zasięgnąć porady lekarskiej gdy dziecko skończyło 18 miesięcy, a wciąż nie pojawił się pierwszy ząbek.

Często zadawane pytania na temat ząbkowania

Czy zęby mleczne zawsze wyrastają w tej samej kolejności?

Maluszkom najczęściej najpierw wyrzynają się dolne jedynki, ale jako pierwsze mogą pojawić się także dolne dwójki lub jedynki górne. Jeśli jednak uzębienie twojego dziecka nie pojawia się książkowo, nie panikuj - tak się po prostu może zdarzyć.

Czy to prawda, że pierwszych ząbków mlecznych nie trzeba czyścić?

Nic bardziej mylnego! Ząbki należy delikatnie szczotkować dwa razy dziennie. Rodzice powinni rozpocząć czyszczenie ząbków tak szybko, jak się pojawiają. To zapobiega próchnicy zębów i uczy dobrych nawyków stomatologicznych.

Higienę jamy ustnej warto rozpocząć, zanim pojawią się zęby. Miękką, wilgotną szmatką przecieraj dziąsełka, co zredukuje bakterie, jak również przyniesie ulgę ząbkującemu dziecku.Przeczytaj więcej o pielęgnacji pierwszych zębów.

Czy ząbkowanie musi boleć?

Ząbkowanie może być bolesne i powodować dyskomfort, niemniej istnieje wiele sposobów na złagodzenie bólu, dlatego maluszek nie musi cierpieć. Możesz sprawdzić domowe sposoby na ząbkowanie, sięgnąć po preparaty miejscowe przynoszące ulgę a za zgodą lekarza podać lek przeciwbólowy.

Czy trzeba się martwić kropeczkami na pierwszych ząbkach?

Jeśli zauważysz na ząbkach swojego dziecka przebarwienia, może to znaczyć, że dziecko ma próchnicę. Trzeba ją wyleczyć u stomatologa, ponieważ próchnica na mleczakach rozprzestrzenia się błyskawicznie.
Założenie, że skoro mleczaki w końcu wypadną, więc nie ma znaczenia w jakim są stanie, jest błędne. Niestety, ubytki mogą powodować ból a bakterie z jamy ustnej mogą rozprzestrzeniać się za pośrednictwem krwi i w efekcie pogorszyć stan zdrowia dziecka.

Czy to normalne, że podczas ząbkowania pojawia się gorączka, biegunka i rozdrażnienie?

Jeśli dziecko ma gorączkę, biegunkę i zachowuje się inaczej niż zazwyczaj, warto - mimo powszechnie panującej opinii, że to normalne - skonsultować się z lekarzem. Ząbkowanie może być przyczyną owych objawów, ale równie dobrze dziecko może walczyć z infekcją.

Czy dziecko może normalnie jeść gdy ząbkuje?

Dziecko może mieć trudności z gryzieniem twardych produktów, ale nie znaczy to, że musi przez okres ząbkowania odżywiać się wyłącznie pokarmami płynnymi - z pewnością poradzi sobie z jedzeniem, które można żuć, jest miękkie.

Czy ślinienie się dziecka jest objawem ząbkowania?

To, że kilkumiesięczny maluch zaczyna się ślinić znaczy na pewno tyle, że zaczęły pracować jego ślinianki, a ono nie nadąża z przełykaniem śliny. Tak więc ślinienie się nie jest wyłącznie objawem zbliżającego się ząbkowania.

Czy dzieci zaczynają ząbkować w tym samym wieku?

Nie ma reguły, która mówiłaby, że pierwszy ząbek pojawia się u 6- czy 8-miesięczniaków. Pierwszy ząbek może pojawić się tak w wieku 4, jak i 10 miesięcy czy nawet później. Jest to uwarunkowane genetycznie, nie ma reguły. Niemniej pamiętaj, że jeśli pierwszy ząbek nie pojawi się do pierwszych urodzin, warto skonsultować się z pediatrą.

Ocena: 4.04 z 5. Ocen: 200

Kliknij, żeby dodać swój głos

Czy ta strona może się przydać komuś z Twoich znajomych? Poleć ją: