Kiedy maluch gorączkuje... Gorączka u niemowlęcia

Gorączka to podwyższenie temperatury ciała w wyniku działania ośrodków termoregulacji w mózgu. U dzieci często towarzyszą jej objawy takie jak rozpalone policzki, przyspieszony oddech i tętno, senność lub niepokój, a u starszych dzieci także dreszcze i uczucie zimna. Samo podwyższenie temperatury jest mechanizmem obronnym organizmu i nie zawsze wymaga natychmiastowego obniżania.

Jaka temperatura jest gorączką? To zależy, jak ją mierzysz

Nie istnieje jedna „magiczna” granica gorączki bez uwzględnienia miejsca pomiaru temperatury. To bardzo ważne, a często pomijane w starszych artykułach.

• pomiar pod pachą – gorączka od około 38,0°C
• pomiar doodbytniczy lub w uchu – gorączka od około 38,5°C
• pomiar w jamie ustnej – gorączka od około 38,0–38,3°C

U niemowląt najdokładniejszy jest pomiar doodbytniczy, natomiast u starszych dzieci – w uchu lub pod pachą, o ile termometr jest dobrej jakości.

U niemowląt poniżej 3. miesiąca życia każda temperatura ≥38,0°C wymaga pilnej konsultacji lekarskiej, niezależnie od samopoczucia dziecka. W tej grupie wiekowej układ odpornościowy jest niedojrzały, a gorączka może być objawem poważnej infekcji.

Nie należy w tej sytuacji samodzielnie obniżać gorączki bez kontaktu z lekarzem.

Obniżanie gorączki ma na celu poprawę samopoczucia dziecka, a nie „zbicie liczby na termometrze”. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami:

• paracetamol
  • lek pierwszego wyboru
  • może być stosowany od pierwszych dni życia, zgodnie z dawkowaniem zaleconym przez lekarza
• ibuprofen
  • może być stosowany dopiero od ukończenia 6. miesiąca życia
  • nie zaleca się u dzieci odwodnionych lub z chorobami nerek

Dawkowanie leków zawsze powinno być obliczane na podstawie masy ciała, a nie wyłącznie wieku dziecka.

Podczas gorączki NIE WOLNO stosować u dzieci:

• kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) – ryzyko zespołu Reye’a
• metamizolu (pyralginy) bez wyraźnego zalecenia lekarza

Nie zaleca się również podawania:

• herbatek
• soków malinowych
• naparów ziołowych

dzieciom poniżej 6. miesiąca życia.

Pamiętaj, że gorączka jest sygnałem, że organizm dziecka walczy z infekcją. Odpowiednie postępowanie polega na uważnej obserwacji, dbaniu o komfort dziecka i stosowaniu leków zgodnie z aktualnymi zaleceniami, a nie na agresywnym „zbijaniu temperatury”. 

Zanim sięgniesz po leki przeciwgorączkowe, warto zadbać o komfort dziecka:

• nie przegrzewaj - ubierz dziecko lekko
• utrzymuj temperaturę w pokoju około 20–22°C
• wietrz pomieszczenie
• zapewnij odpoczynek

U dzieci powyżej 6. miesiąca życia bardzo ważne jest odpowiednie nawodnienie. U niemowląt karmionych piersią lub mlekiem modyfikowanym nie podaje się żadnych dodatkowych napojów przed 6. miesiącem życia - mleko w pełni pokrywa zapotrzebowanie na płyny.

Nie zaleca się już kąpieli ochładzających, owijania mokrym prześcieradłem ani intensywnego schładzania - metody te mogą nasilać dyskomfort dziecka.

Natychmiastowej konsultacji lekarskiej wymagają sytuacje, gdy:

• niemowlę poniżej 3 miesięcy ma temperaturę ≥38°C
• gorączka przekracza 39°C
• dziecko jest apatyczne, trudno je dobudzić
• pojawiają się drgawki
• gorączka utrzymuje się ponad 3 dni
• dziecko odmawia picia lub wymiotuje