Czym są wtórne i suche utonięcia? To rodzicu musisz wiedzieć, żeby pomóc dziecku!

Każdego roku w sezonie wakacyjnym wraca temat tzw. suchego i wtórnego utonięcia. Pojawia się w mediach, na forach i w rozmowach między rodzicami, często budząc duży niepokój. Warto jednak od razu jasno powiedzieć jedno: „suche utonięcie” i „wtórne utonięcie” nie są terminami medycznymi. To potoczne określenia sytuacji, w których po kontakcie z wodą pojawiają się problemy z oddychaniem, ale nie doszło do klasycznego utonięcia w wodzie.

Najważniejsze nie jest nazewnictwo, ale to, kiedy naprawdę trzeba reagować, a kiedy rodzic może się uspokoić.

Uwaga: zarówno sformułowanie - wtórne utonięcie, jak i suche utonięcie, nie są terminami medycznymi, natomiast są to opisy sytuacji, kiedy nie dochodzi do śmiertelnego utonięcia dziecka. Najważniejsze informacje, które warto zapamiętać:
 

• Do utonięcia dochodzi tylko wtedy, gdy dziecko ma twarz pod wodą lub jest całkowicie zanurzone.
• Po zwykłej zabawie w wodzie dziecko może kaszleć, zwymiotować wodę lub być zmęczone i nie jest to samo w sobie zagrożeniem życia.
• Jeśli dziecko po zachłyśnięciu wodą wymagało jakiejkolwiek resuscytacji (uciski klatki piersiowej, sztuczne oddychanie), musi natychmiast trafić na oddział ratunkowy.
• Objawy takie jak uporczywy kaszel, duszność, przyspieszony oddech czy wyraźna senność wymagają konsultacji lekarskiej.

Objawy po zachłyśnięciu wodą, które wymagają pilnej konsultacji

Suche utonięcie,nazywane zespołem post-impresyjnym występuje, podczas zachłyśnięcia wodą (zwykle przez nos lub usta). W efekcie woda dostanie się do nosogardzieli, powodując skurcz krtani, głośni i ograniczenie drożności dróg oddechowych, co może prowadzić do niedotlenienia, utraty przytomności. 

To, co jest ważne: żeby doszło do utonięcia dziecko musi mieć twarz pod wodę lub w niej nurkować, z głową pod wodą i wtedy, jeśli zauważysz następujące symptomy, możesz się martwić. Natomiast, jeśli dziecko, podczas zabawy w wodzie połknęło jej trochę, a nawet więcej niż trochę, nie jest to powód do wszczynania alarmu, po takim epizodzie dziecko może rzez chwilę kaszleć, a nawet zwymiotować, ale nie stanowi to zagrożenia dla jego zdrowia.

 Objawy suchego utonięcia:

•  Uporczywy kaszel lub napady kaszlu
• Duszność lub przyspieszony oddech
• Ból w klatce piersiowej lub dyskomfort
•  Zmęczenie lub senność
• Drażliwość lub zmiany nastroju
• Problemy z oddychaniem
• Świszczący oddech
• Bladość lub zasinienie skóry
•  Zawroty głowy
• Utrata przytomności
• Problemy z oddychaniem lub/i świszczący oddech
• Wymioty

Co zrobić jeśli podejrzewasz suche utonięcie?

Przede wszystkim natychmiast wyjmij dziecko z wody. Zachowaj spokój i postaraj się je uspokoić. Zwróć uwagę na jakichkolwiek oznaki niepokoju lub nietypowego zachowania. Jeśli jest przytomne i oddycha, uważnie obserwuj jego oddech. Zachęć dziecko do kaszlu, aby pomóc usunąć wodę z dróg oddechowych. Jeśli jakiekolwiek objawy cię niepokoją lub zauważasz, że narastają, wezwij pogotowie ratunkowe.

Nawet jeśli symptomy wydają się łagodne, zasięgnij opinii lekarza i monitoruj stan dziecka przez następne 24 godziny. To jakie zostanie wdrożone postępowanie jest uzależnione od nasilenia objawów. Być może wystarczy tylko obserwacja, a w sytuacji objawów niedotlenienia organizmu zostanie podany tlen i wykonane prześwietlenie klatki piersiowej, żeby sprawdzić, czy woda nie przedostała się jednak do płuc.

Objawy problemów oddechowych po kontakcie z wodą (wtórne utonięcie)? Sygnały, na które należy zwrócić uwagę

Utonięcie wtórne, znane również jako utonięcie opóźnione, występuje, gdy woda dostaje się do płuc i powoduje stan zapalny, co prowadzi do trudności w oddychaniu. W przeciwieństwie do suchego utonięcia, pierwsze oznaki mogą pojawić się kilka godzin po incydencie. Ta opóźniona reakcja sprawia, że rodzice muszą monitorować samopoczucie dziecka nawet po wyjściu z wody.

To co jest istotne, że obrzęk płuc może wystąpić kilka godzin lub nawet dni po kontakcie dziecka z wodą. Stan zapalny powoduje obrzęk pęcherzyków w płucach, uniemożliwiając przedostanie się tlenu do krwioobiegu. Ta sytuacja, jeśli nie jest monitorowana może doprowadzić do śmierci. Na szczęście wtórne utonięcia nie są częste.

 Objawy wtórnego utonięcia:

• Trudności w oddychaniu lub ciężki oddech.
• Uporczywy kaszel
• Wymioty
• Ból lub ucisk w klatce piersiowej
• Silne zmęczenie lub senność.
• Zmiany w zachowaniu lub osobowości (splątanie).
• Bladość skóry
• Podwyższone tętno
• Ewentualna gorączka

Pierwsza pomoc podczas wtórnego utonięcia i późniejsze

Pamiętaj, że szybka interwencja medyczna jest kluczowa w przypadku wtórnego utonięcia. Skoncentruj się, poszukaj profesjonalnej pomocy i bądź przygotowany do przeprowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej, jeśli to konieczne. Twoje szybkie działania mogą znacząco wpłynąć na uratowanie życia dziecka.

Kiedy tylko zauważysz incydent, natychmiast wyjmij dziecko z wody. Zachowaj spokój, zadzwoń po pogotowie lub udaj się do najbliższego oddziału ratunkowego, jeśli jakieś symptomy cię niepokoją. W oczekiwaniu na pomoc monitoruj oddech i funkcje życiowe dziecka. Jeśli przestanie oddychać lub przestanie reagować, natychmiast rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową zgodnie z wytycznymi służb ratunkowych.

Podaj dokładne i szczegółowe informacje o incydencie pracownikom służby zdrowia. Nie zwlekaj z zasięgnięciem porady lekarskiej, nawet jeśli początkowe symptomy wydają się łagodne. Po udzieleniu pomocy medycznej kontynuuj monitorowanie oddechu i zachowania dziecka w ciągu doby lub przez czas określony przez lekarza.

Jesli twoje dziecko trafi do szpitala pierwsze na co będą zwracać uwagę lekarze, to nieprawidłowości podczas oddychania, szmery lub inne sygnały przedostania się płynu do płuc, poziom tlenu we krwi i tętno.

W zależności od tego, jak ciężki jest stan po zachłyśnięciu, dziecku może być podany tlen, wdrożona antybiotykoterapia i podawane leki moczopędne. W przypadku zaobserwowania dużej niewydolności oddechowej może być potrzebna intubacja lub podłączenie do respiratora.