Uwaga! Konserwanty w żywności dla dzieci
Uwaga! Konserwanty w żywności dla dzieci
Wybierając żywność dla dzieci, bardzo łatwo pogubić się w oznaczeniach, symbolach i listach dodatków, które widnieją na opakowaniach. Wiele starszych poradników straszy konserwantami i numerami „E”, sugerując, że niemal każdy dodatek do żywności jest toksyczny. To nieprawda. Jednocześnie nie oznacza to, że wszystko, co legalne, jest dobrym wyborem dla dziecka. Kluczowe jest rozróżnienie pomiędzy tym, co absolutnie nie powinno znaleźć się w diecie dziecka, a tym, co można spożywać okazjonalnie i z umiarem.
Dzieci, zwłaszcza niemowlęta i małe dzieci, mają niedojrzały układ pokarmowy, wątrobę i nerki. Oznacza to, że znacznie gorzej radzą sobie z metabolizowaniem substancji dodatkowych niż dorośli. Z tego powodu niektóre składniki, choć dopuszczone do obrotu, nie są rekomendowane w diecie dzieci.
Do produktów, których dzieci nie powinny jeść, należą przede wszystkim wysoko przetworzone wyroby mięsne, takie jak parówki, kiełbasy, wędliny peklowane i konserwy mięsne. Zawierają one azotyny i azotany, które chronią żywność przed bakteriami, ale w organizmie dziecka mogą sprzyjać powstawaniu niekorzystnych związków, zwłaszcza przy częstym spożyciu i podgrzewaniu. To nie są produkty odpowiednie dla dzieci, nawet jeśli są powszechnie dostępne.
Równie niezalecane są słodkie napoje, kolorowe soki, wody smakowe i produkty intensywnie barwione. Zawierają one często benzoesan sodu oraz barwniki syntetyczne, które u części dzieci mogą wywoływać reakcje alergiczne, bóle brzucha lub nasilać nadpobudliwość. W diecie dziecka napój powinien być prosty: woda lub niesłodzony napar.
Dzieci nie powinny także jeść słodyczy, gum do żucia i deserów zawierających syntetyczne barwniki, wzmacniacze smaku i przeciwutleniacze typu BHA czy BHT. Te produkty nie mają żadnej wartości odżywczej, a jedynie obciążają organizm dziecka. Podobnie rzecz ma się z zupkami w proszku, kostkami rosołowymi i gotowymi sosami, które często zawierają duże ilości soli, glutaminian sodu i dodatków technologicznych.
Szczególną ostrożność należy zachować przy suszonych owocach z dodatkiem dwutlenku siarki. Choć nie są one zakazane, mogą wywoływać reakcje u dzieci wrażliwych i nie powinny być stałym elementem diety najmłodszych.
Są natomiast dodatki do żywności, które uznaje się za bezpieczne i które nie stanowią zagrożenia, o ile nie są spożywane w nadmiarze. Należą do nich naturalne barwniki pochodzenia roślinnego, takie jak kurkumina czy karoteny, a także witamina C dodawana jako przeciwutleniacz. Również niektóre zagęszczacze, obecne w jogurtach naturalnych czy serkach, są dopuszczalne, choć u wrażliwych dzieci mogą powodować przejściowy dyskomfort jelitowy.
Najważniejsze nie jest jednak zapamiętywanie list „dobrych” i „złych” numerów E, ale umiejętność czytania etykiet i oceniania stopnia przetworzenia produktu. Jeśli lista składników jest długa, pełna niezrozumiałych nazw i dodatków technologicznych, to znak, że nie jest to produkt dla dziecka. Im prostszy skład, tym lepiej.
W diecie dzieci najlepiej sprawdzają się produkty świeże i jak najmniej przetworzone: warzywa, owoce, kasze, ryż, jajka, naturalne przetwory mleczne i mięso przygotowywane w domu. To one powinny stanowić podstawę jadłospisu. Produkty z dodatkami chemicznymi, nawet jeśli są dopuszczone do obrotu, powinny pojawiać się rzadko lub wcale.
Nie chodzi o to, by bać się żywności, ale by dokonywać świadomych wyborów. Dziecko nie potrzebuje kolorowych, długo przechowujących się produktów. Potrzebuje jedzenia, które wspiera jego rozwój, a nie obciąża organizm. I na to właśnie warto zwracać największą uwagę.
Dodatki do żywności, których dzieci powinny unikać
substancje nie są zakazane, ale nie są zalecane w diecie dzieci, szczególnie małych, ze względu na możliwe działania niepożądane lub brak wartości odżywczej.
Konserwanty
- E211 - benzoesan sodu
Może wywoływać reakcje nadwrażliwości, bóle brzucha, wysypki. Częsty w napojach i słodzonych produktach. - E220- E228 - dwutlenek siarki i siarczyny
Mogą nasilać objawy astmy i reakcje alergiczne. Obecne m.in. w suszonych owocach i sokach. - E249- E252 - azotyny i azotany
Stosowane w wędlinach. Niezalecane dla dzieci, zwłaszcza często i po podgrzewaniu.
Barwniki syntetyczne
- E102 - tartrazyna
- E104 - żółcień chinolinowa
- E110 - żółcień pomarańczowa
- E122 - azorubina
- E124 - czerwień koszenilowa
- E129 - czerwień allura
Mogą nasilać nadpobudliwość, problemy z koncentracją i reakcje alergiczne u dzieci wrażliwych.
Przeciwutleniacze syntetyczne
- E320 - BHA
- E321 - BHT
Stosowane w słodyczach, gumach do żucia, przekąskach. Nie są zalecane w diecie dzieci.
Wzmacniacze smaku
- E621 - glutaminian sodu
Może sprzyjać nadmiernemu spożyciu żywności, maskuje niską jakość produktu.
Dodatki do żywności uznawane za względnie bezpieczne
Te substancje są dopuszczone i uznawane za bezpieczne, szczególnie gdy pochodzą z produktów naturalnych i nie występują w nadmiarze.
Barwniki naturalne
- E100 - kurkumina
- E101 - ryboflawina (witamina B2)
- E160 - karoteny
Przeciwutleniacze
- E300 - kwas askorbinowy (witamina C)
Zagęszczacze i stabilizatory
- E401 - alginian sodu
- E412 - guma guar
- E414 - guma arabska
Mogą powodować wzdęcia u dzieci wrażliwych, ale nie są toksyczne.