reklama
Alergia na mleko - objawy i leczenie

Alergia na mleko - objawy i leczenie

Alergia na białko mleka krowiego oraz na białko jaja kurzego jest najczęstszą alergią pokarmową u niemowląt i małych dzieci. Dotyczy blisko 3 proc. populacji tej grupy wiekowej i obniża się do mniej niż 1 proc. w grupie dzieci powyżej 6. roku życia. Sprawdź, jakie są objawy, jakie formy leczenia i zapobiegania.

Objawy alergii na białka mleka krowiego u niemowląt i małych dzieci:

u. pokarmowyu. oddechowyzmiany skórneinne zaburzenia
  • obrzęk warg,
  • dysfagia (utrudnionego przejścia pokarmu z jamy ustnej do żołądka),
  • bóle brzucha, wymioty,
  • wczesne uczucie sytości,
  • niechęci do jedzenia,
  • biegunki,
  • krwawienia z odbytu,
  • kolki,
  • zaparcia stolca,
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • katar,
  • świszczący oddech,
  • przewlekły kaszel
  • pokrzywka,
  • wyprysk atopowy,
  • obrzęk powiek lub warg,
  • reakcja anafilaktyczna:
  • ciężka kwasica metaboliczna,
  • wymioty,
  • biegunka.
 

Aby potwierdzić alergię na białka mleka krowiego należy zgłosić się do pediatry w celu wykonania dokładnego wywiadu medycznego i badania fizykalnego. Jeśli objawy wymienione w tabeli nie mogą zostać wyjaśnione inną przyczyną, należy podejrzewać alergię na białko mleka krowiego (BMK).

Badania potwierdzające alergie u dziecka

Obecnie nie zaleca się skórnych testów płatkowych oraz oznaczenia całkowitego poziomu przeciwciał IgE (dzieci z alergią na BMK ze strony układu pokarmowego najczęściej mają negatywne wyniki specyficznych przeciwciał klasy IgE. Badania te wykonuje się głównie w grupie dzieci z objawami skórnymi i  układu oddechowego).

U dzieci z alergią na BMK ze strony układu pokarmowego lekarz  może zlecić wykonanie badania endoskopowego górnego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego.

W celu potwierdzenia diagnozy u większości dzieci z alergią na BMK wykonuje się diagnostyczną eliminację mleka krowiego i próbę doustnej prowokacji. Wyjątek stanowią dzieci obarczone wysokim ryzykiem ciężkich reakcji alergicznych.

Diagnostyczne sposoby eliminacji białka mleka krowiego:

Czas trwania diety eliminacyjnej białka mleka krowiego (dieta bezmleczna) powinien być krótki, jak to tylko możliwie, ale również wystarczająco długi, aby objawy mogły ustąpić.

W grupie dzieci z objawami natychmiastowej alergii  (2 godziny od spożycia alergenu) obrzęk, wymioty, zmiany atopowe skóry do 2 godzin od spożycia alergenu) wprowadza się postępowanie dietetyczne na okres 3-5 dni

U dzieci z reakcją typu opóźnionego (zmiany skórne, krwawienie z odbytu) na okres 1-2 tygodni. Utrzymanie diety przez 2-4 tygodni zaleca się dzieciom z przewlekłą biegunką i zahamowaniem wzrostu. Brak ustąpienia objawów po wprowadzeniu diety bezmlecznej jest wskazaniem do zaprzestanie stosowania diety.

Dieta eliminacyjna - test prowokcyjny

W sytuacji wykazania poprawy klinicznej po zastosowaniu diety eliminacyjnej, lekarz powinien potwierdzić diagnozę testem prowokacji danym alergenem. W praktyce stosuje się otwartą próbę prowokacyjną, która również powinna zostać wykonania pod nadzorem lekarza.

U dzieci do pierwszego roku życia  próbę prowokacji wykonuje się wykorzystując mleko modyfikowane dla niemowląt opartym na białku mleka krowiego, a u dzieci starszych z wykorzystaniem świeżego, pasteryzowanego mleka krowiego.

Mleko podaje się początkowo w dawce mniejszej od tej, która wywołuje dolegliwości oraz objawy, a następnie zwiększa do 100ml na dzień. I tak u dzieci z reakcją opóźnioną zwiększamy dawki w ilości 1, 3, 10, 30 i 100 ml w 30 minutowych odstępach czasowych, a u dzieci z podejrzeniem ciężkich reakcji rozpoczyna się podać alergenu od dawek minimalnych przykładowo: 0,1, 0,3, 1, 3, 10, 30, 100 ml również w odstępach 30 minutowych.

W sytuacji braku wystąpienia niepożądanych reakcji, podaż mleka należy kontynuować do 2 tygodni w porcjach po min 200 ml na dobę. Należy pamiętać, że doustną prowokację pokarmową należy wykonać pod nadzorem medycznym, a pacjent powinien być obserwowany przez minimum 2 tygodnie po podaniu maksymalnej dawki alergenu. U niemowląt próbę prowokacji należy wykonać 2-3 godziny po posiłku.

Alergia na białko mleka krowiego –leczenie

WedługKomitetu Żywienia ESPGHAN całkowita eliminacja białka mleka krowiego (BMK) stanowi najskuteczniejszą i najbezpieczniejszą formę leczenia alergii na białka mleka krowiego, a farmakoterapia może ją jedynie uzupełniać. Prowadzone badania nad immunoterapią (doustna, podjęzykowa) dostarczają sprzecznych wyników.

W przypadku potwierdzenia alergii na BMK, należy wdrożyć specjalistyczną dietę eliminacyjną. Wśród niemowląt karmionych naturalnie, należy spierać matki do kontynuowania karmienia piersią przy jedoczesnym zastosowaniu odpowiedniej diety opartej na wyłączeniu źródeł białka mleka krowiego.

Produkty zawierające białka mleka krowiego to m.in:

•    Mleko
•    Produkty mleczne w tym wszelkiego rodzaju sery
•    Gotowe sosy
•    Lody, kremy
•    Wyroby cukiernicze
•    Cukierki mleczne i krówki
•    Zupy instant
•    Produkty mięsne: wędliny, parówki, pasztety itp.

Żywienie niemowląt i dzieci z alergią na białka mleka krowiego

W celu utrzymania diety matka karmiąca powinna suplementować wapń w dawce nie mniejszej niż 1000mg/dobę oraz witaminę D 2000UI na dobę (ostateczną decyzję o suplementacji podejmuje lekarz prowadzący).

Wśród niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym należy wyłączyć z diety mieszanki polimeryczne oraz wszelakie produkty uzupełniające zawierające białka mleka krowiego oraz mleko innych saków (mleko owcze i kozie). Do diety należy prowadzić preparaty mlekozastępcze o wysokim stopniu hydrolizy, a w ciężkim postaciach alergii należy rozważyć stosowanie mieszanek elementarnych.

Stosowanie preparatów opartych na białku soi mogą być stosowane wyłącznie u dzieci powyżej 6. miesiąca życia, które nie preferują smaku innych preparatów.

Ze względu na niekorzystny absorpcję składników mineralnych i witamin spowodowaną obecnością fitynianów oraz obecność izoflawonów o działaniu estrogenowym coraz częściej mówi się o zmniejszonej wartości zdrowotnej produktów mlekozastępczych opartych na soi.

Należy pamiętać, że wśród dzieci z enteropatią i biegunką z współistniejącą alergią może dojść do wystąpienia wtórnej nietolerancji laktozy. Taka sytuacja wymaga całkowitej eliminacji laktozy z diety.

Jak długo powinna trwać dieta eliminacyjna?

Okres trwania diety eliminacyjnej przy alergii na białka mleka krowiego zależy od wieku dziecka, nasilenia objawów, oraz obecności specyficznych przeciwciał IgE. Włączenie do diety pokarmów uzupełniających, zawierających BMK, powinny się odbyć nie wcześniej niż po wykonaniu testu doustnej prowokacji. Próba powinna zostać wykonania nie wcześniej niż po 3 miesiącach stosowania diety (łagodne objawy), ale nie później niż po 12 miesiącach (nasilone objawy).

Negatywny wynik, jest informacją dla rodzica, że do diety dziecka należy włączyć produkty będące źródłem BMK. Produkty te powinny być wprowadzane do diety stopniowo, pojedynczo i w niewielkich porcjach, najlepiej w okresie dalszego karmienia piersią, ale nie wcześniej niż przed 17. tygodniem życia. Wszelkie próby późniejszego wprowadzania produktów o właściwościach alergizujących na posiada działania prewencyjnego w rozwoju alergii pokarmowej.

Anna Brończyk-Puzoń

Dietetyk kliniczny, doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

artykuł powstał w zgodzie z danymi z listopada 2013r.

reklama

Niezbędniki w dziale niemowlęta