Czego nie jeść w ciąży

W ciąży mama odżywia nie tylko siebie, ale pośrednio także rozwijające się dziecko. To, co trafia na talerz, ma znaczenie dla przebiegu ciąży, rozwoju płodu i zdrowia noworodka. Lista produktów, których w ciąży należy unikać, wcale nie jest tak długa, jak mogłoby się wydawać. Chodzi przede wszystkim o bezpieczeństwo mikrobiologiczne oraz o ograniczenie substancji, które mogą negatywnie wpływać na rozwój dziecka.

Surowe mięso, surowe ryby, niepasteryzowany nabiał i surowe jajka

W ciąży należy unikać produktów surowych lub niedogotowanych, ponieważ mogą być źródłem groźnych bakterii i pasożytów, takich jak Listeria monocytogenes, Toxoplasma gondii czy Salmonella. Zakażenia nimi w ciąży są szczególnie niebezpieczne i mogą prowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu lub ciężkich powikłań u noworodka.

Niewskazane są więc potrawy takie jak tatar, carpaccio, surowe owoce morza, sushi z surową rybą, niedogotowane mięso, a także produkty zawierające surowe jajka, na przykład domowe kremy, tiramisu czy serniki na zimno.

Nie należy pić niepasteryzowanego mleka ani spożywać serów wytwarzanych z takiego mleka. Warto tu doprecyzować, że oscypek produkowany zgodnie z normami jest serem pasteryzowanym i może być bezpieczny, o ile pochodzi z pewnego źródła. Ryzyko dotyczy głównie serów pleśniowych i miękkich dojrzewających z mleka niepasteryzowanego, takich jak brie, camembert czy gorgonzola.

Owoce i warzywa zbierane dziko

Owoce leśne, jagody, maliny czy śliwki z sadu mogą wydawać się bardzo naturalne i zdrowe, jednak zawsze muszą być dokładnie umyte. Dziko rosnące owoce i warzywa mogą być zanieczyszczone jajami pasożytów, w tym tasiemca bąblowcowego, przenoszonymi przez odchody dzikich zwierząt.

Ryzyko dotyczy przede wszystkim owoców zbieranych w lesie lub na nieogrodzonych terenach. Dokładne mycie pod bieżącą wodą jest absolutnie konieczne, nawet jeśli owoce pochodzą z „zaufanego miejsca”.

Alkohol

Nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu w ciąży. Alkohol łatwo przenika przez łożysko, a jego stężenie we krwi dziecka jest zbliżone do stężenia u matki. Układ nerwowy płodu jest szczególnie wrażliwy na jego toksyczne działanie.

Spożywanie alkoholu w ciąży może prowadzić do płodowego zespołu alkoholowego oraz innych zaburzeń rozwoju. Z tego powodu aktualne zalecenia są jednoznaczne: alkohol w ciąży jest przeciwwskazany całkowicie.

Słodziki i substancje słodzące

Sztuczne słodziki są dopuszczone do obrotu, jednak dane dotyczące ich długofalowego wpływu na rozwój płodu są ograniczone. Dlatego zaleca się ostrożność i unikanie regularnego spożywania napojów typu „light”, gum do żucia czy deserów zawierających intensywne substancje słodzące.

Jeśli pojawia się ochota na coś słodkiego, lepszym wyborem będą owoce lub niewielkie ilości naturalnych produktów.

Orzechy ziemne

Orzechy ziemne same w sobie nie są zakazane w ciąży. Kobiety, które nie mają alergii, nie powinny eliminować ich profilaktycznie. Badania sugerują nawet, że umiarkowane spożycie orzechów ziemnych w ciąży może wiązać się z mniejszym ryzykiem alergii u dziecka w przyszłości.

Należy jednak zwracać uwagę na jakość produktu. Orzechy ziemne łatwo pleśnieją, a pleśnie mogą wytwarzać toksyny. Dlatego warto wybierać produkty świeże, z pewnego źródła i unikać orzechów o podejrzanym zapachu czy smaku.

Zioła i preparaty ziołowe

Wiele ziół ma silne działanie biologiczne i nie wszystkie są bezpieczne w ciąży. Do roślin, których należy unikać, należą między innymi aloes, żeń-szeń, krwawnik, jałowiec, rozmaryn w dużych ilościach czy liście malin stosowane bez wskazań medycznych.

Szczególną ostrożność należy zachować wobec mieszanek ziołowych o niejasnym składzie. Zanim sięgniesz po jakiekolwiek zioło lub herbatkę ziołową, warto upewnić się, że jest bezpieczna dla kobiet w ciąży.

Kofeina

Kofeina przenika przez łożysko, a organizm płodu metabolizuje ją znacznie wolniej niż organizm dorosłego. Nadmiar kofeiny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poronienia i niskiej masy urodzeniowej.

Aktualne zalecenia mówią o ograniczeniu kofeiny do maksymalnie 200 mg dziennie, co odpowiada mniej więcej jednej filiżance kawy. Warto pamiętać, że kofeina znajduje się także w herbacie, coli, napojach energetycznych i czekoladzie.

Produkty, które warto jeść z umiarem

Niektóre produkty nie są zakazane, ale powinny pojawiać się w diecie okazjonalnie.

Sól w nadmiarze sprzyja zatrzymywaniu wody, obrzękom i podwyższonemu ciśnieniu. W ciąży zapotrzebowanie na sód jest pokrywane z codziennej diety, dlatego nie ma potrzeby dodatkowego dosalania potraw.

Cukier dostarcza głównie pustych kalorii i sprzyja nadmiernemu przyrostowi masy ciała oraz zaburzeniom gospodarki węglowodanowej. Lepiej sięgać po naturalne źródła słodyczy, takie jak owoce.

Tłuszcze trans, obecne w fast foodach, gotowych wypiekach i słodyczach przemysłowych, są niekorzystne dla zdrowia i ich spożycie warto ograniczyć do minimum, także poza ciążą.