Normy badań hormonów kobiecych

Normy badań hormonów kobiecych

Jeśli od dłuższego czasu bezowocnie staracie się o dziecko lub jeśli podejrzewasz u siebie zaburzenia hormonalne, być może powinnaś zbadać poziom hormonów żeńskich oraz hormonów tarczycy. Pamiętaj jednak, że badania hormonalne wykonuje się w określonych dniach cyklu, a nawet doby, ze względu na ich zmienne stężenie. Najlepiej nie robić ich na własną rękę (choć w większości są odpłatne), a po konsultacji z lekarzem, na jego zlecenie.

Jakie hormony żeńskie warto zbadać?

Estrogeny

Estrogeny (estron, estradiol i estriol), to podstawowe hormony żeńskie, odpowiadają za cechy płciowe i prawidłowy przebieg cyklu. Produkowane w jajnikach, nadnerczach i przez adipocyty są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu kobiety.

Estrogeny – grupa hormonów płciowych, do których zalicza się trzy główne postacie estrogenu naturalnie występujące u kobiet estron (E1), estradiol (E2) i estriol (E3); oraz estrogen wytwarzany tylko w czasie ciąży estetrol (E4).

Ich poziom różni się w zależności od fazy cyklu. Stężenie estrogenów zmienia się w trakcie cyklu miesiączkowego. Najniższy jest podczas miesiączki, do połowy cyklu stale wzrasta, dzięki czemu odbudowuje się błona śluzowa macicy.

Najczęściej badany jest estradiol.

Normy dla kobiet nie będących w ciąży:

Faza cyklu Bezpieczne poziomy

wczesna faza folikularna (przed owulacją)

30 - 100 pg/ml

późna faza folikularna (przed owulacją)

100 - 400 pg/ml

faza lutealna (po owulacji)

60 - 150 pg/ml

Normy dla kobiet w ciąży:

Trymestr Bezpieczne poziomy

1. trymestr

188 - 2497 pg/ml

2. trymestr

1278 - 7192 pg/ml

3. trymestr

6137 - 13460 pg/ml

Objawy niskiego poziomu estrogenów 

  • zaburzenia miesiączkowania (skąpe miesiączki),
  • niepłodność,
  • osteoporoza,
  • suchość skóry,
  • hirsutyzm

Objawy wysokiego poziomu estrogenów

  • zaburzenia miesiączkowania (obfite miesiączki),
  • obrzęki,
  • nadmierny przerost błony śluzowej macicy,
  • nudności,
  • wymioty,
  • złe samopoczucie,
  • przyrost masy ciała,
  • obrzęki,
  • zatrzymywanie wody,
  • migreny  

reklama

Prolaktyna

Prolaktyna, produkowana przez przysadkę mózgową, jest hormonem niezbędnym w czasie ciąży - prawidłowe stężenie prolaktyny podtrzymuje pracę ciałka żółtego.

Jednostki Nie w ciąży 1. trymestr 2. trymestr 3. trymestr
ng/mL 0 - 20 36 - 213 110 - 330 137 - 372
µg/L 0 - 20 36 - 213 110 - 330 137 - 372
pmol/L 0 - 859 1565 - 9261 4783 - 14347 5957 - 16174

Niski poziom prolaktyny

problemy z karmieniem piersią

Wysoki poziom prolaktyny

Wysokie stężenie tego hormonu jest zazwyczaj wynikiem dużego stresu lub oznaką guza przysadki. Skutki:

  • bolesność piersi,
  • zaburzenia cyklu miesiączkowego,
  • trudności z zajściem w ciążę,
  • ryzyko poronienia;

Trzeba pamiętać, że stężenie prolaktyny zmienia się w ciągu cyklu miesiączkowego (bada się ją w okolicach 21. Dnia cyklu), ale i w ciągu doby - najwyższe poziomy osiąga we wczesnych godzinach porannych (do 7. rano), dlatego badanie prolaktyny zaleca się dwukrotnie w ciągu dnia – rano i po południu.

Progesteron

Progesteron, hormon produkowany przez jajniki, jest niezbędny do wystąpienia owulacji. Odpowiada za utrzymanie ciąży i przygotowanie śluzówki macicy do zagnieżdżenia komórki jajowej. Jego poziom zależy od fazy cyklu:

 

Czas Poziom
po owulacji 1-28 ng/ml
1. trymestr 9-47 ng/ml
2. trymestr 17-146 ng/ml
3. trymestr 55-200 ng/ml

Niski poziom progesteronu powoduje

  • obfite i nieregularne miesiączki,
  • problemy z zajściem w ciążę,
  • kłopoty z utrzymaniem ciąży

Wysoki poziom progesteronu

  • oznacza ciążę, ale może też świadczyć o torbielach jajników lub zaburzeniach w obrębie nadnerczy

Stężenie progesteronu wzrasta w drugiej fazie cyklu. Jest to hormon niezbędny do wystąpienia owulacji. Jego zadaniem jest przygotowanie macicy do zagnieżdżenia się komórki jajowej, a następnie do utrzymania ciąży.

Poziom progesteronu najlepiej badać w 21. dniu cyklu, często oznacza się go nawet trzykrotnie w kolejnych fazach cyklu miesiączkowego (niektórzy lekarze zalecają badanie 3 dni z rzędu).

reklama

Testosteron

Testosteron, produkowany przez jajniki i nadnercza, odpowiada za libido i cechy płciowe, a także energię życiową i samopoczucie.

Jednostki Nie w ciąży 1. trymestr 2. trymestr 3. trymestr
mg/dL 6 - 86 ng/dL 26 - 211 mg/dL 34 - 243 mg/dL 63 - 309 mg/dL
mmol/L 0,21 - 2,98 mmol/L 0,9 - 7,32 mmol/L 1,2 - 8,4 mmol/L 2,2 - 10,7 mmol/L

Niski poziom testosteronu

  • apatia,
  • gorsze samopoczucie – zmęczenie i stany depresyjne,
  • spadek libido

Wysoki poziom testosteronu

  • nadpobudliwość,
  • nadmierne owłosienie,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • obniżenie głosu,
  • problemy z zajściem w ciążę

Folikulotropina

Folikulotropina (FSH), hormon folikulotropowy wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej, pobudza dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych i wydzielanie estrogenów w komórkach ziarnistych pęcherzyków jajnikowych. Wpływa na procesy związane z płodnością. To hormon, którego – oprócz progesteronu, hormonu luteinizującego i prolaktyny - prawidłowe stężenie warunkuje zajście w ciążę.

Badanie poziomu FSH, które można wykonać z krwi bądź moczu, ma na celu określenie wielkości rezerwy jajnikowej, czyli ilości posiadanych przez kobietę pęcherzyków, które służą do produkcji komórki jajowej.

Stężenie folikulotropiny zmienia się z wiekiem – jej wartość tuż po urodzeniu jest wysoka, później spada (6. miesiąc życia u chłopców, 12-24 miesiąc życia u dziewczynek), a ponownie rośnie w okolicach 7 roku życia.

Prawidłowy poziom to 3 - 10 mIU/ml. Inny poziom oznacza:

Poziom Diagnoza
poniżej 3 mIU/ml niewydolność przysadki, antykoncepcja hormonalna, znacznie ograniczona zdolność zapłodnienia
powyżej 12 mIU/ml ograniczona, lub wyczerpana rezerwa jajnikowa
powyżej 25 mIU/ml poziom występujący u kobiet po menopauzie, rezerwa jajnikowa wyczerpana

Wraz ze zwiększającym się poziomem FSH maleje szansa na zajście w ciążę. Przyczyna: pierwotna niewydolność jajników, guz jajnika, zespół policystycznych jajników, choroby tarczycy. 

reklama

Lutropina

Lutropina (LH), wydzielana przez przedni płat przysadki mózgowej, pobudza jajeczkowanie. Oznaczanie jej poziomu zarówno służy do diagnozowania przyczyn zaburzeń miesiączkowania, pomaga określić termin owulacji.

Prawidłowy poziom lutropiny różni się w zależności od fazy cyklu:

Faza cyklu Poziom
faza folikularna 1,1-11,6 mlU/ml
owulacja 17-77 mlU/ml
faza lutealna 0-14,7 mlU/ml

Nasze tabele mają charakter orientacyjny. Pamiętaj, że różne laboratoria stosują różne normy – odczytując wynik należy sugerować się wartościami zamieszczonymi obok wyników badań.

Ocena: Jeszcze nie ma ocen...

Kliknij, żeby dodać swój głos

Czy ta strona może się przydać komuś z Twoich znajomych? Poleć ją:

Zobacz także

Badania w ciąży

Badania w ciąży

Jakie badania powinnaś zrobić w ciąży? Poniżej krótka tabelka. Jeżeli masz problem z odczytaniem danych,...   Więcej

Hormony tarczycy. Badania przed ciążą.

Hormony tarczycy. Badania przed ciążą.

Jeśli masz problemy z zajściem w ciążę bądź dzieją się z tobą rzeczy niepokojące - tyjesz lub nagle...   Więcej

Progesteron - hormon ciążowy. Normy, działanie

Progesteron - hormon ciążowy. Normy, działanie

Progesteron, inaczej luteina, jeden z najważniejszych żeńskich hormonów płciowych, wydzielany jest przez...   Więcej

Hormony niezbędne do zajścia w ciążę

Hormony niezbędne do zajścia w ciążę

Progesteron, prolaktyna, LH i FSH to wielka hormonalna czwórka - ich prawidłowe stężenie warunkuje...   Więcej

Hormon HCG

Hormon HCG

HCG, czyli gonadotropina kosmówkowa, to hormon wytwarzanym w organizmie kobiety od 8. dnia ciąży przez...   Więcej

Przyczyny niepłodności. O jakie badania rozszerzyć diagnostykę

Przyczyny niepłodności. O jakie badania rozszerzyć diagnostykę

Problemy z zajściem w ciążę ma coraz więcej par, a przyczyny niepłodności są różne i niekiedy trudne do...   Więcej

reklama

Niezbędniki w dziale ciąża