reklama
Wczesna menopauza - objawy i leczenie

Wczesna menopauza - objawy i leczenie

Menopauza, nazywana także klimakterium lub przekwitaniem, pojawia się zazwyczaj w okolicach 50. urodzin i jest naturalną koleją rzeczy. Nie ma sensu z nią walczyć. Niestety zdarza się, że w życiu kobiety pojawia się dużo wcześniej niż powinna. Wówczas mówimy o menopauzie przedwczesnej. Co wtedy? Czy się martwić? Co robić? Przeczytaj koniecznie.

Menopauza a menopauza przedwczesna

Menopauza fizjologiczna, która pojawia się pomiędzy 45. a 55. rokiem życia (w przypadku statystycznej Polki w 49. roku życia) wiąże się z trwałym przerwaniem pracy jajników. To dlatego można mówić o niej dopiero wtedy, gdy minął przynajmniej rok od ostatniej miesiączki.

Klimakterium jest uważane i traktowane przez lekarzy jak zjawisko naturalne pod warunkiem, że nie przychodzi zbyt wcześnie. O wczesnej menopauzie mówimy, gdy dotyka kobietę, która nie ukończyła 40. roku życia. Jest to wówczas traktowane jak anomalia, przedwczesne wygaśnięcie funkcji jajników. Dobra wiadomość jest taka, że prawidłowo leczona przedwczesna menopauza jest procesem odwracalnym.

O przedwczesnej menopauzie mówimy wówczas, gdy czynność jajników wygasa co najmniej przed 40. r.ż. i obejmuje wtórny brak miesiączki.

Przedwczesna menopauza nie jest zjawiskiem częstym – o jakich liczbach mówimy? Zjawisko dotyczy: jednej na 10 tys. 20-latek, jednej na tysiąc 30-latek i jednej na sto 40-stolatek.

To, kiedy kobieta wejdzie w fazę klimakterium, jest sprawą indywidualną, zależy od wielu czynników – tak od uwarunkowań organizmu, genów czy przebytych chorób, jak regionu zamieszkania czy stylu życia.

Przedwczesna menopauza ma wszystkie objawy charakterystyczne dla menopauzy pojawiającej się we „właściwym” czasie, jednak przed zatrzymaniem się miesiączki nie obserwuje się jej objawów „zwiastunowych”. Przedwczesne klimakterium rozpoczyna się nagle, ale rozpoznaje się je dopiero wtedy, gdy miesiączka nie pojawia się przez cztery miesiące.

Tymczasem menopauzę fizjologiczną poprzedza okres „przygotowań”, tzw. premenopauza. Jest to czas pomiędzy okresem pełnej płodności i jej całkowitego zaniku. Zaczyna się ok. 40 - 45 roku życia i trwa od pięciu do siedmiu lat. Kończy się przekwitaniem.

Pierwsze objawy klimakterium powinny dać znać o sobie dopiero między 45. a 50. rokiem życia. Jeśli pojawiają się wcześniej, zgłoś się do ginekologa.

Przyczyny przedwczesnej menopauzy

Przedwczesna menopauza, czyli ustanie zdolności reprodukcyjnej, może mieć różne przyczyny. Najczęściej odpowiadają za to:

  • geny – ryzyko wzrasta, jeżeli przedwczesne  przekwitanie stwierdzono u matki lub starszej siostry,
  • choroby typu autoimmunologicznego (najczęściej autoimmunologiczne zapalenie tarczycy),
  • zabiegi medyczne (np. usunięcie jajników, macicy),
  • zaburzenia hormonalne,
  • cukrzyca, choroby układu pokarmowego, choroby nowotworowe, terapia przeciwnowotworowa,
  • późne przechodzenie chorób zakaźnych (np. świnka, odra).
  • Czynnikiem przyspieszającym okres menopauzy jest też niehigieniczny tryb życia: palenie papierosów, zła dieta, niski status materialny, ciężka praca, depresja, zwiększony poziom stresu, trudna sytuacja życiowa.

Objawy menopauzy

Pierwsze symptomy menopauzy są niejednoznaczne, ponieważ przypominają przemęczenie, obniżenie odporności lub depresję. Kobiety szybciej się męczą, stają się drażliwe bądź apatyczne, mają kłopoty ze snem. Kiedy nie pojawia się miesiączka, zrzucają to na garb przemęczenia czy słabszej kondycji. Nie wolno tego lekceważyć.

Poza zatrzymaniem miesiączki, typowe objawy dla klimakterium to:

  • duszności,
  • uderzenia gorąca, nocne poty,
  • bezsenność,
  • suchość pochwy, bolesne stosunki, częste infekcje pochwy i sromu,
  • częste oddawanie moczu, początki nietrzymania moczu, nawracające infekcje pęcherza moczowego,
  • bóle stawów i mięśni,
  • problemy z koncentracją,
  • bóle głowy, omdlenia,
  • drażliwość, wahania nastroju.

Przedwczesna menopauza – diagnostyka

Gdy kobieta nie ma miesiączki dłużej niż 4 miesiące, za to obserwuje objawy typowe dla menopauzy, konieczna jest wizyta u ginekologa. Lekarz zleci badania, a ich wyniki oraz informacje, jakie uzyska podczas wywiadu, pozwolą potwierdzić lub wykluczyć przedwczesną menopauzę.

Badania, które może zlecić lekarz mają naturę diagnostyczną i laboratoryjną.

Badania diagnostyczne to: USG jamy brzusznej, USG przezpochowowe, cytologia.

Badania  laboratoryjne to oznaczenia poziomu:

  • estrogenu,
  • progesteronu
  • FSH (FSH – folikulotropowy),
  • a także poziomu prolaktyny (PRL)
  • oraz hormonów tarczycy: (T3 – trójjodotyroniny, i T4 – tyroksyny) i wydzielanego przez przysadkę TSH (tyreotropiny).

Przedwczesną menopauzę powinno się leczyć.

Leczenie przedwczesnego klimakterium

Jeśli przypuszczenia się potwierdzą - kobieta przechodzi wczesne przekwitanie, wówczas lekarz opracowuje terapię. Leczenie polega, tak jak w przypadku fizjologicznej menopauzy, na wprowadzeniu hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Stosowane w niej hormony to estrogeny i progesteron w optymalnych stężeniach. Dzięki nim proces przekwitania można opóźnić, a nawet zatrzymać.

O ile w przypadku menopauzy leczenie jest stosowane w celu złagodzenia nieprzyjemnych objawów przekwitania, o tyle w przypadku przedwczesnego klimakterium terapia hormonalna to także próba przywrócenia płodności i stymulowania jajników do pracy oraz ochrona organizmu przed skutkami zbyt wczesnego zaniku hormonów.

Spadek stężenia estrogenu i progesteronu wywołuje wiele zjawisk niekorzystnych dla organizmu. To oznacza nie tylko zaburzenia miesiączkowania, skłonność do infekcji intymnych czy bolesne stosunki. W rezultacie zmian hormonalnych dochodzi do załamania bariery ochronnej, dlatego pojawia się zagrożenie osteoporozą, zakrzepicą, skłonnością do żylaków. Ciało zmienia proporcje, wypadają włosy, skóra staje się sucha. Hormony płciowe wpływają też na pracę systemu nerwowego. To dlatego ich suplementowanie przywraca organizmowi równowagę, a także chroni go przed chorobami typowymi dla klimakterium.

Kiedy jajniki znów zaczną wytwarzać estrogeny, dawkę hormonów stopniowo się zmniejsza. Jeśli mimo terapii nie podejmują pracy, HTZ trzeba stosować aż do 50. roku życia, by chronić kobietę przed chorobami układu krążenia i osteoporozą.

W przeciwieństwie do menopauzy występującej we „właściwym czasie”, przedwczesna menopauza jest procesem odwracalnym, choć trzeba podkreślić, że próba przywrócenia zdolności reprodukcyjnej nie zawsze kończy się powodzeniem. Druga dobra wiadomość jest taka, że jeśli kobieta planuje ciążę, to nawet jeśli nie uda się jajnikom powrócić pełnej sprawności, dzięki stymulacji hormonalnej można doprowadzić do wyprodukowania jajeczka, które zostanie zapłodnione pozaustrojowo.

Warto pamiętać, że w przypadku wystąpienia przedwczesnej menopauzy konieczne są zmiany w diecie. Warto ograniczać produkty, które hamują proces wchłaniania witamin i minerałów, zatrzymują płyny metaboliczne i podnoszą ciśnienie krwi (kawa, sól, cukier). Do jadłospisu warto z kolei włączyć produkty zawierające wapń i magnez oraz witaminy: A, B, C, E i D.

reklama

Niezbędniki w dziale ciąża