Pierwsze objawy ciąży. Jak rozpoznać wczesne oznaki?

Większość kobiet zauważa pierwsze objawy ciąży w okolicach spodziewanej miesiączki, czyli około 2 tygodnie po zapłodnieniu (to 4. tydzień ciąży liczonej od ostatniej miesiączki). Część kobiet zauważa je nieco wcześniej – w okresie zagnieżdżenia zarodka, 6–12 dni po zapłodnieniu. U innych pierwsze objawy pojawiają się dopiero w 6.–8. tygodniu ciąży albo nie występują niemal wcale. Warto jednak pamiętać, że objawy we wczesnym etapie ciąży będą się różniły, bo są kwestią indywidualną każdej kobiety.

Na przykład zamiast okresu może pojawić się plamienie, które spowodowane jest implantacją zapłodnionego jaja w macicy. Pomiędzy 6 a 12 dniem rozwoju zarodka zagnieżdża się on na tylnej lub przedniej ścianie macicy. A ponieważ często towarzyszą temu standardowe dolegliwości, więc plamienie to może być mylnie interpretowane jako mniej obfita menstruacja

Może być również tak, że przez dłuższy czas nie będziesz sobie zdawać sprawy z twojego odmiennego stanu. Dotyczy to głównie kobiet, które mają nieregularne cykle lub nie wystąpi u nich początkowo żaden objaw ciąży.

Dlatego następujące wczesne oznaki ciąży są dla ciebie jedynie wskazówką.

Mdłości i nudności to "podręcznikowe" pierwsze objawy ciąży zaraz po zapłodnieniu. Głównie borykają się z nimi kobiety w pierwszej ciąży. Nie bez powodu określa się je jako "poranne mdłości", gdyż najczęściej występują rano, ale zdarza się, że mogą występować także wieczorem lub przez całą dobę. Niestety zwykle pojawiają się w kilkugodzinnych fazach.

Są spowodowane wzrostem stężenia hormonu beta hCG (gonadotropiny kosmówkowej), produkowanego w trakcie ciąży przez kosmówkę. Na szczęście u większości kobiet dotkniętych tymi dolegliwościami, ustępują wraz z końcem I trymestru ciąży, czyli po 13 tygodniu.

Zapłodnienie skutkować może również innymi dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Mogą się pojawić:  zaparcia,  zgaga i wzdęcia, jadłowstręt, a także nadwrażliwość na zapachy i zmiana apetytu.

Winę za to ponoszą hormony, które zaczynają szaleć już niedługo po zagnieżdżeniu zarodka. Wyższy poziom progesteronu spowalnia pracę jelit, co prowadzi do zaparć. Objawy takie pojawiają się około 8 tygodnia ciąży. O ile wymioty i nudności najczęściej mijają w okolicy 14. tygodnia po zapłodnieniu, o tyle pozostałe dolegliwości mogą (ale nie muszą!) towarzyszyć przez całą ciążę.

Tkliwość piersi jest kolejnym objawem ciąży, występującą najczęściej od około 6 tygodnia, chociaż wiele z nas odczuwa ją wcześniej.

Piersi stają się bardziej czułe na dotyk, są bolesne, pełniejsze i cięższe. Często uwidacznia się siateczka żyłek, a obszar wokół sutków może nabrać ciemniejszej barwy i staje się obrzmiały. Zwiększa się masa tkanki gruczołowej i jednocześnie zmniejsza elastyczność.

Uczucie zmęczenia i senność potrafią się dać we znaki już w pierwszych tygodniach. Odpowiada za nie wysoki poziom progesteronu. Dodatkowo na nasze zmęczenie wpływają: niższy poziom cukru we krwi (może być przyczyną zawrotów głowy), rozszerzenie naczyń krwionośnych wiążące się z obniżeniem ciśnienie krwi, wzrost produkcji krwi oraz inne dolegliwości.

Oprócz wrażenia osłabienia, zauważymy czasem także nadwrażliwość, płaczliwość, drażliwość lub nadpobudliwość. Wahania nastroju pojawiają się w pierwszych tygodniach i często towarzyszą nam, z większą lub mniejszą intensywnością przez cały okres ciąży. Częściej mogą pojawiać się także zaburzenia snu.

Ta huśtawka emocji jest wynikiem zmian hormonalnych. Są za to odpowiedzialne głównie hormony: estrogen i progesteron. To one powodują zmiany samopoczucia, kiedy płynnie potrafimy przejść z uczucia euforii do rozpaczy. Intensywność tych objawów zwykle zmienia się w miarę trwania ciąży.

Największe natężenie specyficznych zachowań możemy zaobserwować u siebie w pierwszym trymestrze ciąży, a później, kiedy nasz organizm zacznie szykować się do porodu. Dlatego tak ważne jest, żeby zadbać o swój dobrostan i zdawać sobie sprawę, że nasze zachowanie jest związane nie z naszym charakterem, tylko burzą hormonalną, która przetacza się przez nasz organizm.

Podwyższony poziom progesteronu, u niektórych kobiet może we wczesnym stadium ciąży powodować także bóle głowy, które mogą być dość intensywne, o charakterze migrenowym. 

Odpowiadają za nie przede wszystkim zmiany hormonalne i naczyniowe: rosnący poziom estrogenów i progesteronu wpływa na napięcie naczyń krwionośnych, a do tego dochodzi większa objętość krążącej krwi, niższe ciśnienie, gorszy sen, odwodnienie i często odstawienie kawy. U części kobiet z migreną dolegliwości w ciąży przeciwnie – słabną.

Uwaga: silny, nagły ból głowy, zwłaszcza z zaburzeniami widzenia, obrzękami lub bólem w nadbrzuszu w drugiej połowie ciąży, wymaga pilnego kontaktu z lekarzem – może świadczyć o stanie przedrzucawkowym.

Jest to jeden z bardziej zaskakujących objawów ciąży. Kobiety, które go zgłaszają mówią zwykle o zwiększeniu wrażliwości na niektóre zapachy (rzadko o obniżeniu), przy czym niektóre zapachy stają się przyjemne, a inne powodują silny dyskomfort.

Szczególnie odpowiedzialny za zwiększoną wrażliwość na zapachy jest estrogen, którego poziom znacząco wzrasta w pierwszych tygodniach ciąży. Ten hormon może zwiększać czułość receptorów węchowych w nosie, co sprawia, że możesz, np. zauważać zapachy, które wcześniej  nie były dla ciebie wyczuwalne.

 Niektóre teorie sugerują, że ta nadwrażliwość to ewolucyjny mechanizm ochronny, który pomaga ciężarnej kobiecie unikać potencjalnie szkodliwych substancji i pokarmów, które mogą zaszkodzić rozwijającemu się płodowi.

Zawroty głowy i omdlenia związane są z zmianami hormonalnymi, które wpływają na rozszerzenie naczyń krwionośnych tak, by krew była sprawniej dostarczana do dziecka. To powoduje obniżenie ciśnienia krwi u przyszłej mamy. W rezultacie mniej jej dociera do mózgu i w związku z tym pojawia się uczucie wirowania lub pojawienia się mroczków przed oczami.

Takie dolegliwości w ciąży mogą być też spowodowane gwałtownym spadkiem poziomu cukru. Dlatego koniecznie zadbaj o zdrową dietę i regularne posiłki, co 3-4 godziny. Dzięki temu nie dopuścisz do niedocukrzenia.

Częste oddawanie moczu

Częstsze wizyty w toalecie u kobiet w ciąży są spowodowane uciskiem powiększającej się macicy na pęcherz moczowy, co u niektórych kobiet możę dodatkowo powodować ból brzucha. Najczęściej dzieje się tak około szóstego lub ósmego tygodnia. Jednak wiele kobiet ten jeden z wczesnych objawów ciąży bierze mylnie za oznakę infekcji układu moczowego.

Podwyższona temperatura ciała

Wczesnym objawem ciąży może być także Wyższa temperatura ciała - powyżej 37°C. Ten wzrost temperatury utrzymuje się przez około 2-3 tygodnie po owulacji i może wtedy być jednym z objawów ciąży (albo oznaką zwykłej infekcji, dlatego nie zawsze powinno się szukać związku takiej reakcji organizmu z zapłodnieniem).

Zmiana śluzu

Po zapłodnieniu komórki jajowej i jej zagnieżdżeniu się, już w pierwszych tygodniach ciąży w organizmie przyszłej mamy rozpoczynają się gwałtowne zmiany hormonalne. Przede wszystkim zwiększa się ukrwienie i pojawia rozpulchnienie szyjki macicy oraz zostanie ona zabezpieczona grubą warstwą śluzu. Część kobiet będzie mogła rozpoznać te objawy ciąży już w pierwszych tygodniach, zwłaszcza, jeśli znają swój organizm i stosują regularną obserwację śluzu. Jeśli we wcześniejszych cyklach podczas owulacji występowała suchość pochwy, a teraz pojawia się kremowy śluz, to może być znak, że to ciąża.

Zmiany w obrębie narządów płciowych

Oznaki takie jak np. powiększenie macicy, rozpulchnienie szyjki i trzonu macicy, zasinienie szyjki macicy, może stwierdzić ginekolog w trakcie badań już w 7. - 8. tygodniu ciąży. Od 12. tygodnia powiększenie macicy można rozpoznać przez powłoki brzuszne. Od 16 tygodnia zaczyna rosnąć brzuszek, choć niektóre kobiety ów fakt obserwują znacznie wcześniej.

Przebarwienia skóry

Przebarwienia skórne również są wymieniane jako wczesne objawy ciąży. Występują na wargach sromowych, brodawkach, obszarze od pępka do spojenia łonowego, ale także na twarzy. Pamiętaj, że przebarwienia mogą zostać wywołane przez słońce, zmiany hormonalne bądź leki, dlatego nie bagatelizuj ich dopóki nie będziesz miała pewności, że są wynikiem ciąży.

Większość wczesnych objawów ciąży wygląda niemal identycznie jak zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) – w obu przypadkach odpowiada za nie głównie progesteron. Tkliwe piersi, wahania nastroju, zmęczenie, ból podbrzusza i wzdęcia występują i przed okresem, i na początku ciąży.

Na co zwrócić uwagę:

• Czas trwania bólu piersi. Przed okresem trwa zwykle 5–10 dni i mija, gdy zaczyna się krwawienie. W ciąży utrzymuje się dłużej, często przez cały I trymestr – więcej w artykule o bólu piersi przed okresem a wczesnej ciąży.
• Charakter krwawienia. Plamienie implantacyjne jest skąpe, krótkie i jasnoróżowe lub brązowe. Miesiączka narasta i jest obfitsza.
• Nudności. Nasilające się z dnia na dzień, zwłaszcza porankiem, częściej wskazują na ciążę niż na PMS.
• Nadwrażliwość na zapachy i metaliczny posmak w ustach. Rzadko towarzyszą napięciu przedmiesiączkowemu.

Objawy ciąży łatwo pomylić także z infekcją żołądkowo-jelitową, przemęczeniem, stresem, zaburzeniami hormonalnymi (np. tarczycy) czy skutkami odstawienia antykoncepcji.

Żaden z tych objawów nie rozstrzyga. Pewność daje dopiero test ciążowy wykonany po spodziewanym terminie miesiączki, a następnie oznaczenie beta hCG z krwi i wizyta u ginekologa.

Większość wczesnych objawów ciąży jest uciążliwa, ale niegroźna. Są jednak sygnały, których nie należy przeczekiwać w domu.

Skontaktuj się pilnie z lekarzem lub zgłoś się na SOR, jeśli pojawi się:

• silny, zwykle jednostronny ból podbrzusza – szczególnie z zawrotami głowy, osłabieniem, omdleniem lub bólem barku. Może wskazywać na ciążę pozamaciczną, która jest stanem zagrożenia życia;
• obfite krwawienie, zwłaszcza ze skrzepami lub z narastającym bólem;
• uporczywe wymioty uniemożliwiające przyjmowanie płynów, spadek masy ciała, oddawanie małej ilości ciemnego moczu – to obraz niepowściągliwych wymiotów ciężarnych, które wymagają leczenia, a nie przeczekania;
• gorączka powyżej 38°C bez wyraźnej przyczyny;
• ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu – zakażenia układu moczowego w ciąży leczy się zawsze, także bezobjawowe.

Zgłoszenie się „niepotrzebnie” jest zawsze lepsze niż zbyt późne – przy podejrzeniu ciąży pozamacicznej liczy się czas.

Kiedy pojawiają się pierwsze objawy ciąży?

Najczęściej w okolicach spodziewanej miesiączki, czyli około 2 tygodnie po zapłodnieniu (4. tydzień ciąży). Część kobiet zauważa je już 6–12 dni po zapłodnieniu, przy zagnieżdżeniu zarodka, a część dopiero w 6.–8. tygodniu.

Kiedy zrobić test ciążowy, żeby wynik był wiarygodny?

Najwcześniej pierwszego dnia po spodziewanym terminie miesiączki. Wykonany wcześniej może dać wynik fałszywie ujemny, bo stężenie hCG jest jeszcze zbyt niskie. Przy wątpliwościach powtórz test po 2–3 dniach lub oznacz beta hCG z krwi.

Czy brak objawów oznacza, że nie jestem w ciąży?

Nie. Część kobiet nie odczuwa żadnych wczesnych objawów, zwłaszcza w pierwszej ciąży lub przy nieregularnych cyklach. Brak objawów nie świadczy też o nieprawidłowym przebiegu ciąży.

Czy można być w ciąży i mieć krwawienie?

Tak. Skromne, krótkie plamienie w terminie spodziewanej miesiączki może być krwawieniem implantacyjnym. Każde obfitsze krwawienie w ciąży należy jednak skonsultować z lekarzem.

Jak odróżnić objawy ciąży od PMS?

Po czasie trwania. Ból piersi przed okresem mija wraz z krwawieniem, w ciąży utrzymuje się dłużej. Nudności nasilające się z dnia na dzień i nadwrażliwość na zapachy częściej wskazują na ciążę. Rozstrzyga wyłącznie test.