reklama
Ciąża pozamaciczna

Ciąża pozamaciczna (ektopowa)

Szacuje się, że raz na 100 prawidłowych ciąż zdarza się, że komórka jajowa po zapłodnieniu nie trafia tam, gdzie powinna, lecz zaczyna rozwijać się poza macicą. Takie zjawisko nazywane jest ciążą pozamaciczną. Gdy ciąża przebiega prawidłowo do zapłodnienia komórki jajowej dochodzi w jajowodzie. Potem zarodek wędruje aż do macicy i dopiero tam zagnieżdża się. Kiedy jednak zagnieździ się w jajniku, jajowodzie czy nawet w obrębie jamy otrzewnej, mamy do czynienia z poważnym stanem, który może przerodzić się w stan zagrożenia zdrowia i życia kobiety.

Przyczyny ciąży pozamacicznej

Do zagnieżdżenia się zarodka w nieprawidłowym miejscu może dojść wówczas, gdy kobieta:

  • przechodziła wcześniej operacje na jajnikach lub jajowodach – operacje mogą być przyczyną gorszej drożności jajowodów,
  • miała stany zapalne przydatków, które pozostawiły zrosty, zwężenia,
  • miała torbiele jajników lub wady rozwojowe jajników,
  • chorowała na endometriozę, mięśniaki macicy, przeszły bądź przechodzą stany zapalne miednicy mniejszej,
  • ma narządy rodne o nieprawidłowej budowie, 
  • chorowała na chorobę przenoszoną drogą płciową,
  • ma zaburzenia perystaltyki jajowodów spowodowane stosowaniem wkładki wewnątrzmacicznej,
  • pali papierosy – jedna z substancji zawarta w dymie nikotynowym powoduje podwyższenie poziomu  białka, które hamuje skurcze jajowodów, 
  • ma więcej niż 35 lat

Ciąża pozamaciczna objawy

Początkowo taka ciąża daje niewielkie objawy typowe dla ciąży: mdłości, wymioty, osłabienie, brak apetytu, zmęczenie.

Po zatrzymaniu miesiączki kobieta zwykle sięga po test ciążowy, który może wyjść pozytywny, choć zdarza się również wynik negatywny. Poziomu hormonu beta HCG we krwi w zdrowej ciąży powinien wzrastać, w ciąży ektopowej wynik nie rośnie lub nawet się zmniejsza – wówczas lekarz może zacząć podejrzewać, że ciąża nie rozwija się prawidłowo. Gdy takie badanie nie jest przeprowadzone, to obawy zaczyna wzbudzać dopiero ból w podbrzuszu, zwykle umiejscawiający się po jednej stronie. Pojawia się również krwawienie, ale inne niż przy miesiączce.

Badaniem, które lekarz może wykonać, aby stwierdzić, co jest przyczyną bólu, jest USG. Daje ono do 93% pewności. Kolejnym objawem jest coraz ostrzejszy ból, przyspieszone bicie serca, spłycony oddech, niepokój, aż w końcu dochodzi do utraty przytomności. Taki stan to poważne zagrożenie życia kobiety. Jej organizm traktuje zarodek jako coś, co jest zagrożeniem i z czym trzeba walczyć. Układ odpornościowy próbuje go zwalczyć, powstaje stan zapalny, aż dochodzi do wstrząsu. Może też dojść krwotoku wewnętrznego, który jest równie niebezpieczny.

Rodzaje ciąż pozamacicznych

Ciąża jajowodowa występuje najczęściej – to około 99% ciąż pozamacicznych. Może spowodować pęknięcie jajowodu.

Ciąża jajnikowa występuje wtedy, gdy zarodek zaczyna rozwijać się we wnętrzu jajnika lub na nim. Objawia się bólem podbrzusza i krwawieniem. Potem występuje wstrząs, któremu towarzyszy silny ból i osłabienie.

Ciąża brzuszna powstaje wówczas, gdy zapłodnione jajo zagnieździ się w jamie brzusznej - „przyczepić” się może praktycznie do każdej ukrwionej komórki. Objawia się bólem w podbrzuszu, który nie ustępuje po lekach przeciwbólowych. Występuje bardzo rzadko i stanowi ogromne zagrożenie dla kobiety.

Ciąża szyjkowa ma miejsce wówczas, gdy implantacja jaja następuje w szyjce macicy. Także stanowi duże zagrożenie dla kobiety, gdyż może być przyczyną krwotoku. Pierwsze objawy takiej ciąży to upławy z krwią po zatrzymaniu miesiączki.

Ciąża pozamaciczna - postępowanie

Ciąża ektopowa zawsze powinna być usunięta. Przypadki, że przeżyło i dziecko, i matka są określane mianem cudu i zdarzają się naprawdę niezwykle rzadko. Złe lub zbyt późne zdiagnozowanie znacznie częściej kończy się śmiercią obojga. O metodzie leczenia decyduje lekarz. Jeśli zagrożenie zostało wcześnie rozpoznane, to obserwuje się zarodek i czeka na naturalną reakcję organizmu – poronienie. Pozwala to na uczynienie najmniejszych szkód w organizmie kobiety.

Jeśli organizm sam nie daje sobie rady, zaczynają się powikłania, podejmuje się próbę leczenia farmakologicznego, cały czas monitorując poziom hormonów. Jeżeli nie jest ono skuteczne lub zarodek jest już tak duży, że doszło do pęknięcia jajowodu czy jajnika, stosuje się metodę laparoskopową, która jest mniej inwazyjna od tradycyjnego – stosowanego jako ostateczność – zabiegu chirurgicznego. 

W skrócie, można napisać o trzech sposobach:

  • postępowanie wyczekujące (by doszło do samoistnego poronienia),
  • leczenie farmakologiczne - w przypadku ciąży wczesnej ginekolog może podać lek (metotreksat), który spowoduje obumarcie zarodka,
  • leczenie operacyjne (laparotomia lub laparoskopia). Późniejszą ciążę pozamaciczną usuwa się operacyjnie.

Jakie są szanse na zajście w ciążę w przyszłości?

Szanse udanego ciążę po ciąży pozamacicznej może być niższa niż normalnie, ale to sprawa indywidualna - zależy od przyczyny ciąży pozamacicznej oraz historii medycznej ciężarnej (nawet w przypadku usunięcia jajowodu pozostaje drugi). Po ciąży pozamacicznej lekarze zwykle zalecają chwilę przerwy przed kolejnymi staraniami o dziecko – to, jak długa ma to być przerwa, zależy od metody leczenia: od kilku do kilkunastu miesięcy.

Joanna Górnisiewicz

Uważasz, że ten tekst jest wart przeczytania? Poleć go znajomym:

Oceń:

Wysyłam Twój głos!
Ocena: 5,00 z 5. Głosów: 1
Kliknij w gwiazdki, żeby dodać swój głos.
reklama