Łożysko przodujące - czy stanowi zagrożenie dla ciąży?

Łożysko przodujące - czy stanowi zagrożenie dla ciąży?

Łożysko przodujące to powikłanie ciąży, istotą którego jest nieprawidłowo niskie zagnieżdżenie się łożyska w macicy. Rozpoznaje się je, gdy jest umiejscowione całkowicie lub częściowo nad jej dolnym odcinkiem. Jakie są przyczyny patologii? Na czym polega jej rozpoznanie i leczenie? Jakie środki ostrożności należy zachować, by ciąża zakończyła się szczęśliwie, a dziecko było zdrowe?

Co to jest łożysko i jaką pełni rolę?

Podczas rozwoju zarodka, z zewnętrznej błony płodowej – kosmówki oraz błony śluzowej macicy – tworzy się łożysko. Zaczyna funkcjonować około 12. tygodnia ciąży. Ma grubość około 2 centymetrów, a średnicę 20 cm. Dzięki niemu krew matki i dziecka nie miesza się.

Łożysko jest narządem, które w ciąży pełni ważną rolę. Krew matki dostarcza do łożyska (części matczynej) niezbędne dla prawidłowego rozwoju składniki odżywcze, witaminy, przeciwciała i tlen, a stamtąd przenikają one do krwi dziecka, która płynie przez łączącą je z łożyskiem pępowinę. Łożysko usuwa też produkty przemiany materii z krwi dziecka. Oprócz funkcji "transportowej", łożysko produkuje też hormony niezbędne do prawidłowego przebiegu ciąży.

reklama

Co oznacza termin łożysko przodujące?

W pewnym zakresie łożysko przodujące może się przemieszczać, w miarę rozwoju dziecka i rozciągania macicy. Jeżeli przed 20. tygodniem ciąży w badaniu USG widać, że łożysko znajduje się w dolnej części macicy – blisko szyjki macicy, to jeszcze nie jest powód do obaw, bo na tym etapie ciąży jest to częste. Lekarz zanotuje to jednak, aby móc przy kolejnym badaniu stwierdzić, czy łożysko przesunęło się. Może też wyczulić pacjentkę na niepokojące objawy.

Po 20. tygodniu ciąży łożysko powinno znaleźć się na swoim miejscu, to jest naprzeciwko szyjki macicy lub na ścianie macicy. Łożysko może się jednak umiejscowić całkowicie z przodu i zakrywać całe ujście wewnętrzne szyjki lub nachodzić na nie tylko częściowo. Sytuacja dodatkowo komplikuje się przy współistnieniu spektrum łożyska przyrośniętego.

To dlatego łożysko przodujące to termin nieco nadużywany przez ciężarne kobiety. Dzieje się tak najczęściej wówczas, gdy lekarz powie, że łożysko jest nisko usadowione. O ile to pierwsze musi być powodem wzmożonej czujności, to drugie nie musi być aż takim powodem do obaw.

W większości ciąż łożysko jest zagnieżdżone na górze lub z boku macicy. Łożysko przodujące zagnieżdża się w dolnej części macicy. Taka przypadłość dotyka jedną na dwieście kobiet.

Tym samym łożysko przodujące (łac. placenta praevia) to powikłanie ciąży, które polega na nieprawidłowo niskim zagnieżdżeniu łożyska w macicy. Jest jednym z najczęstszych powodów krwawień z dróg rodnych (pochwowych) w drugiej połowie ciąży: w II i III trymestrze.

Podtypy łożyska przodującego

W zależności od stosunku łożyska do ujścia wewnętrznego szyjki macicy, wyróżnia się cztery podtypy łożyska przodującego:

  • łożysko całkowicie przodujące (łac. placenta praevia totalis),
  • łożysko centralnie przodujące (łac. placenta praevia centralis),
  • łożysko przodujące częściowo (łac. placenta praevia partialis),
  • łożysko przodujące brzeżnie (łac. placenta praevia marginalis),
  • łożysko przodujące bocznie (łac. placenta praevia lateralis).

Objawy łożyska przodującego

Oznaki i objawy łożyska przodującego są różne, najczęściej jednak pojawia się nagłe, bezbolesne plamienie i krwawieniewtrzecim trymestrze ciąży (w okolicach 34. tygodnia ciąży). Jest ono niezbyt obfite – kolejne krwawienia powodują znaczną utratę krwi. Jest to najczęstszy objaw (80% przypadków).

Inne objawy to przedwczesne skurcze. Postawienie diagnozy możliwe jest przez badanie USG (przy podejrzeniu patologii nie jest wskazane badanie wewnętrzne narządu rodnego).

Plamienia, nawet tak niewielkie jak lekko zabarwiony śluz, to wskazanie do jak najszybszego udania się do lekarza prowadzącego ciążę, a jeśli to niemożliwe – do szpitala. Jeżeli plamienie będzie niewielkie, to lekarz przeprowadzi konieczne badanie i zaleci odpowiednie postępowanie: spokojny tryb życia, częsty odpoczynek, odpowiednia dieta (aby zapobiec zatwardzeniom), rezygnacja z seksu.

Jeżeli natomiast krwawienie jest silne, wówczas trzeba zostać w szpitalu, dziecko będzie często monitorowane, może też być konieczność podania środków rozwijających płuca u dziecka, aby w razie konieczności zakończenia ciąży cesarskim cięciem, miało ono większe szanse. Czasami konieczna jest transfuzja krwi.

Kobieta musi być pod ścisłą kontrolą lekarską. W miarę jak dziecko rośnie i macica rozszerza się, może się okazać, że łożysko odsunęło się od ujścia szyjki macicy i nie jest już łożyskiem przodującym.

Czym grozi łożysko przodujące?

W trakcie porodu lub kilka godzin po może wystąpić zagrażające życiu krwawienie z pochwy. Jednocześnie silne krwawienie z dróg rodnych może być przyczyną awaryjnego cesarskiego cięcia i grozić przedwczesnym porodem.

Przyczyny łożyska przodującego

Dokładna przyczyna występowania łożyska przodującego nie jest znana, niemniej występuje ono częściej u kobiet, które przebyły:

  • ciążę z łożyskiem przodującym,
  • cesarskie cięcie,
  • operacje ginekologiczne (głównie macicy, np. łyżeczkowanie).

Inne czynniki ryzyka, to:

  • wiek - ponad 35 lat
  • wielorództwo,
  • ciąża wielopłodowa,
  • ciąża powikłana,
  • zapłodnienie in vitro,
  • wady genetyczne bądź rozwojowe płodu,
  • palenie papierosów.

Komu grozi łożysko przodujące?

Ryzyko, że pojawi się łożysko przodujące jest wyższe, gdy kobieta:

  • w poprzedniej ciąży kobieta przodujące łożysko,
  • miała łyżeczkowaną jamę macicy,
  • jest po cesarskim cięciu,
  • jest wieloródką – każde kolejne dziecko zwiększa ryzyko,
  • poprzednio rodziła bliźnięta,
  • poprzednia ciąża była powikłana.

reklama

Rozpoznanie łożyska przodującego

Podstawową metodą rozpoznania łożyska przodującego jest badanie ultrasonograficzne. Bezwzględnie niewskazane jest badanie wewnętrzne narządu rodnego.

Jeśli łożysko znajduje się nad ujściem wewnętrznym, określane jest jako centralnie przodujące, jeśli jego dolny brzeg znajduje się w dolnym odcinku macicy, ale nie pokrywa ujścia wewnętrznego, rozpoznaje się łożysko brzeżnie przodujące.

W ostatnim czasie wskazuje się na użyteczność rezonansu magnetycznego w obrazowaniu łożyska przodującego i jego stosunku do szyjki macicy.

Bardzo ważne jest, by w diagnostyce różnicowej łożyska przodującego należy uwzględnić:

  • przedwczesne oddzielenie łożyska,
  • krwawienie z naczyń błądzących,
  • pęknięcie macicy,
  • ciążę szyjkową,
  • pęknięcie zatoki brzeżnej łożyska,
  • rak szyjki macicy,
  • polip szyjki macicy (łożysko wówczas sprawia problemy dość często),
  • pęknięcie żylaka pochwy.

Leczenie łożyska przodującego

Leczenie łożyska przodującego zależy od ilości i siły krwawień, dojrzałości ciąży, stanu zdrowia mamy i maluszka oraz położenia zarówno łożyska, jak i płodu.

Jeśli masz plamienie lub niewielkie krwawienie, prawdopodobnie będziesz musiała leżeć w łóżku w domu. W niektórych przypadkach będziesz mogła wstawać, a nawet siedzieć tylko, jeśli to będzie niezbędne.

Z pewnością musisz zrezygnować z seksu w ciąży, gdyż o może wywołać krwawienie. Tak samo z ćwiczeń w ciąży. Musisz być przygotowana, żeby w razie krwawienia, jak najszybciej dotrzeć do szpitala. Masz szansę urodzić naturalnie, ale twój poród może skończyć się cesarskim cięciem.

Jeśli mocno krwawisz - dla twojego bezpieczeństwa zostaniesz zatrzymana w szpitalu. Będziesz pod opieką specjalistów, który być może będą chcieli podawać ci leki podtrzymujące ciążę. Prawdopodobniej  zaplanują cesarskie cięcie, jak tylko dziecko ukończy 36. tydzień ciąży, ale w razie konieczności przeprowadzą awaryjne cesarskie cięcie.

Jak wygląda poród z łożyskiem przodującym?

W przypadku ciąży niedojrzałej przyjmuje się zazwyczaj postawę wyczekującą i wybiera postępowanie zachowawcze, na które składają się zalecenie leżenia i odpoczynku oraz, w razie potrzeby - tokoliza. Gdy płód jest już dojrzały, postępowaniem z wyboru jest zakończenie ciąży przez cesarskie cięcie.

Patologia łożyska to bardzo poważny stan, a każde, nawet niewielkie krwawienie w przebiegu ciąży powikłanej łożyskiem przodującym może zakończyć się zgonem dziecka.

To dlatego lekarz często decyduje o zakończeniu ciąży, gdy krwawienie nie ustaje. Dziecko ma większe szanse jako wcześniak niż pozostawanie w macicy, do której dostaje się krew. Rzadko, ale zdarza się, że jest to też decyzja ratująca życie kobiety – krwotok może być bardzo gwałtowny i nasilony. Jeśli się udaje, to lekarze czekają z zakończeniem ciąży do 37. tygodnia. Przodujące łożysko jest wskazaniem do cięcia cesarskiego i tak się najczęściej dzieje.

Ocena: z 5. Ocen:

Ten tekst nie ma jeszcze oceny. Dodaj swoją!

Czy ta strona może się przydać komuś z Twoich znajomych? Poleć ją: